Thi cử: Bộ, Sở hay “Trung tâm khảo thí”

 

Trương Huy San

Phải phân tích thành phần 114 thí sinh được sửa điểm ở 330 bài thi này mới có thể biết được động cơ của ông Vũ Trọng Lương. Liệu nếu chỉ vì “tình cảm” hoặc tiền, ông Lương có dám liều như vậy. Cho dù ông Lương làm điều đó vì cái gì, vụ Hà Giang cũng cho thấy rằng, thay vì đứng ra tổ chức các kỳ thi, Nhà nước nên đứng ngoài để giám sát các kỳ thi cử.

Tôi ủng hộ “một kỳ thi” nhưng tôi cho rằng, gộp hai kỳ thi lại là sai. Bộ Giáo dục nên bãi bỏ kỳ thi tốt nghiệp. Các em đã có 12 năm “mài đũng quần”, các kỳ kiểm tra học kỳ cần được coi như là các chứng chỉ để công nhận các em “hoàn thành chương trình phổ thông”.

Tổ chức một kỳ thi tốn kém chỉ để loại 1, 2% học sinh là vô nghĩa. Chắc chắn cùng trang lứa sẽ có những học sinh kém hơn. Có thể 2% ít may mắn ấy sẽ trở về với ruộng nương, có cần làm nhục các nông dân tương lai bằng cách “thích” lên đời họ hai chữ “thi rớt”.

Tất cả các em hoàn thành chương trình phổ thông đều có thể học nghề hay vào các trường đại học. Đừng quá trầm trọng hoá giáo dục đại học. Nhiều học sinh học xong phổ thông vẫn chưa biết mình muốn gì. Hãy để các em ghi danh vào những trường ít danh tiếng như một khoảng dừng chân để suy nghĩ, để nuôi ý chí trước khi quyết định theo đuổi học lên, học cái gì hay về nhà làm vườn hoặc ra bến xe bốc vác.

Hãy trao cho các trường đại học có tên tuổi quyết định phương thức tuyển sinh: xét học bạ, đọc bài luận, phỏng vấn… hoặc căn cứ vào các kỳ thi của trường hay của các trung tâm độc lập.

Bộ nên cho phép thành lập các trung tâm khảo thí. Các trung tâm này có thể tham khảo kinh nghiệm quốc tế để thiết kế các đề thi.

Cho dù cách thi ra sao thì không bao giờ nên chỉ chọn một ngày trong năm để tổ chức cái gọi là kỳ thi quốc gia. Một nền giáo dục hiệu quả cần sự nhân bản thay vì sự hoành tráng. Học tài thi phận. Có thể trong cái ngày trọng đại đó, một học sinh xuất sắc bị đau bụng, bị thương hàn… chẳng lẽ em phải chờ tới năm sau. Năm nay, có những phụ huynh bị tai nạn chết khi đưa con đi thi, có em nhà có tang vẫn phải ngồi làm bài thi cho hết.

Các nhà lãnh đạo từng công khai nạn mua quan, bán chức. Một khi quyền tổ chức các kỳ thi, quyền chấm thi được đặt trong tay những người coi việc hối mại quyền thế, bằng giả… là bình thường sao tránh khỏi nạn bảo kê mua bán điểm.

Nếu việc thi cử được giao cho các trung tâm khảo thí. Và nếu các trung tâm khảo thí đó cũng làm như Hà Giang, thì không những họ sẽ phải đưa tay vào còng số 8 mà kết quả thi của họ không có trường nào sử dụng. Không có trường đại học nào sử dụng điểm thi thì không có thí sinh nào dự thi, trung tâm khảo thế đó sẽ tự chết.

Tất nhiên, làm gì cũng phải có lộ trình. Một thí sinh chưa bao giờ thi trắc nghiệm mà vào kỳ thi quyết định số phận đời mình bị ném cho một bài thi trắc nghiệp như đề toán vừa rồi thì rất có thể đã phải phết bừa hoặc phải ngồi cắm bút. Cái lộ trình cho hình thành các trung tâm khảo thí mà tôi nói cần có thời gian và phải có bước đi, phù hợp với lộ trình Bộ Giáo dục từ bỏ quyền độc tôn của mình.

Tôi không bao giờ phê phán cách phát âm của ông Phùng Xuân Nhạ. Khi đánh giá một bộ trưởng tôi quan tâm phần chính sách hơn. Bộ trưởng một bộ như Giáo dục cần phải là người thay vì quan tâm tới “dự án” hay “phần trăm”, tập trung tư duy để có những chính sách tác động tốt đến tương lai dân tộc.

(Theo FB Trương Huy San)

Advertisements

2 Responses to Thi cử: Bộ, Sở hay “Trung tâm khảo thí”

  1. Bố Ti Ngố says:

    Như tên gọi của Bộ Giáo dục và Đào tạo, có hai phần riêng biệt.

    Giáo dục, theo lão nghĩ, là đảm bảo cho các cháu được hưởng cái gọi là “phổ cập”, ví dụ như Chủ trương đề ra và được Luật hóa quy định “phổ cập giáo dục hết lớp 11” thì các cháu về cơ bản được nhà nước chăm lo (gần như miễn phí) đến khi học hết lớp 11. Giáo dục là phần Nhà nước chịu trách nhiệm chính.

    Đào tạo là chuyện khác. Nói đơn giản thì đó là dạy nghề, trang bị cho người ta kiến thức (cơ bản) về nghề nghiệp, công việc trong tương lai. Lão nghĩ đây là việc chính của các cơ sở dạy nghề (từ các trường đại học trở xuống). Nhiệm vụ của Nhà nước ở việc này không phải là chính như việc Giáo dục. Nên trả lại quyền tự chủ việc tuyển sinh và đào tạo cho các cơ sở đào tạo, tuyển ở mức “dốt” và đào tạo kém thì đào tạo ra kỹ sư, cử nhân “dốt”. Ra trường, muốn có việc làm thì để các nơi có nhu cầu tuyển chọn, phỏng vấn v.v.., đến ngay người có năng lực tốt còn khó được nhận, thì bọn “dốt” thất nghiệp là cái chắc. Khi bọn dốt thất nghiệp thì cơ sở đào tạo cấp bằng cho bọn “dốt” sẽ tiêu vong. Như thế có phải là xã hội hóa khâu đào tạo hay không ?

    Nói thế cho vui thôi, chứ ngay việc phong hàm giáo sư của các cơ sở đào tạo còn đang phải chịu vòng kim cô của Bộ Dục.. Nay “xã hội hóa” khâu đào tạo nghề thì Bộ Dục sống thế nào đây ?

    • Bố Ti Ngố says:

      Trên kia, lão nói ví dụ là “phổ cập giáo dục hết lớp 11” . Nay cho rằng hết bậc giáo dục phiổ thông là lớp 12, cháu nào theo học được hết lớp 12 thì được Bộ Dục (hoặc phân cấp cho các Sở Dục) cấp cho một cái chứng chỉ là đã học xong phổ thông. Gọi là Chứng chỉ, Giấy Chứng nhận, thậm chí gọi là Bằng Tốt học (không phải là Tốt nghiệp) cho oai cũng chẳng sao.

      Cái giấy ấy là một thứ bắt buộc phải có trong hồ sơ thi vào các trường dạy nghề (từ đại học trở xuống). Bộ Dục hoặc Sở Dục có vì lý do nào đó, trong trường hợp nào đó, cấp cái giấy ấy sai cũng không ảnh hưởng gì đến hòa bình thế giới.

      Chỉ cần có 1 kỳ thi là thi vào các cơ sở dạy nghề, để cho các chỗ ấy ra đề, coi thi, chấm thi và tuyển chọn số lượng học sinh theo năng lực đào tạo của họ. Trong các khâu ấy, Bộ Dục có các quy định quản lý vừa đủ là xong.

      Thế là chuyện thi cử chỉ cần 1 kỳ thi, nhưng mà là thi vào học nghề. Còn như cái đang làm là làm lộn ngược. Bây giờ Bộ Dục làm thay việc của các cơ sở dạy nghề, các cơ sở này phải thụ động hứng chịu các lỗi của việc thi PTTH.

      Phàm là xông vào làm cái việc về bản chất không phải của mình thì không chỉ có làm hỏng việc ấy, mà còn làm hỏng luôn việc của chính mình phải làm.

      Lại phải nhắc lại rằng nếu như thế thì Bộ Dục sống thế nào đây?

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: