Nghĩa trang quê tôi

 

>> Con gái Bát Tràng

 

Hà Đăng Hiển
(Tác giả gửi Blog Hahien)

Đình Làng Bát Tràng (Ảnh: Internet)

Quê tôi là Làng Bát Tràng, Xã Bát Tràng, bên bờ Sông Hồng. Ngày nay, chạy ô tô từ trung tâm Hà Nôi về làng, qua cầu Chương Dương, hoặc Vĩnh Tuy , hoặc Thanh Trì chỉ mất nửa giờ.

Đi từ làng sang bên kia con đê là đến Nghĩa Trang Quê Tôi – Nghĩa Trang Xã Bát Tràng.

Nghĩa Trang Quê Tôi có hai phần rõ rệt. Phần cũ, có từ rất lâu rồi, bao nhiêu năm trước, tôi không biết rõ. Phần mới, trong khuôn viên được xây tường, mới có khoảng ba chục năm nay.

Ở phần cũ, các phần mộ được xây cất tùy mỗi gia đình, ngôi to ngôi bé, ngôi cao ngôi thấp, ngôi xây đá đen, ngôi xây đá trắng và các mầu xanh đỏ nâu vàng khác nữa, ngôi lợp ngói, ngôi để trần. Và giống như nhiều nghĩa trang khác, các ngôi mộ chia nhau nhìn về bốn phương tám hướng, thành ra ngôi này hướng xiên sang ngôi nọ, thậm chí quay lưng vào nhau . Mộ Ông Nội tôi và Anh Cả tôi để ở đó. Mỗi lần đi viếng, vào được đến nơi thắp nén nhang cho người đã khuất phải len lỏi tìm đường khá lâu.

Phần Nghĩa Trang mới các ngôi mộ xếp đều tăm tắp. Tất cả nhìn về một hướng, cùng một khuôn hình cao bằng nhau, to bằng nhau, rộng bằng nhau, tính cả phần đất xung quanh chưa đến hai mét vuông. Tất cả đều mầu trắng, mầu của nhạt nhòa, mầu của hư vô. Mộ của Bố tôi, Bác tôi, các Chú tôi và của Chị tôi được đặt theo các hàng, người nào “về” trước để ở hàng trên, người nào “về” sau theo thứ tự lui dần về sau. Đó là sự phân biệt duy nhất giữa các ngôi mộ ở đây.

Có lẽ người ta cũng đã nghĩ đến viêc chỉnh trang quy hoạch lại phần cũ của nghĩa trang. Và cũng có lẽ đó là “vấn đề do lịch sử để lại”, nhạy cảm và phức tạp , cho nên đến lúc này phần nghĩa trang cũ vẫn y nguyên.

Những ngày cuối năm, ngày Mồng Sáu Tháng Giêng, những ngày trong tiết Thanh Minh, Nghĩa Trang Quê Tôi đông người về lắm. “Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh”, hoa vàng hoa đỏ rực rỡ trên các ngôi mộ. Trầm lắng có, tươi tắn có, chỉ không có bi thương vì ai cũng như ai.

Làng tôi không có ruộng, không có người làm ruộng. Làm nghề thủ công, đương nhiên rồi. Họ Phùng, họ Nguyễn, họ Phạm , họ Lê, họ Trần…nhiều người học nhiều biết rộng, khoa bảng bằng cấp (thứ thiệt) khá nhiều, nhưng rất ít người làm quan. Cũng có vài vị theo nghề võ, làm đến “cai, đội”, vài vị theo nghề văn ra giúp nước làm cán bộ Cụ Hồ, quy ra theo phẩm trật ngày xưa chỉ tầm quan ngũ phẩm tứ phẩm là kịch trần. Các vị thích gõ đầu trẻ hơn, rảnh ra thì dán diều, thả chim và uống rượu. Các bà ngày xưa tần tảo chạy chợ bên bến Long Biên, Bắc Qua…Bây giờ người ta muốn buôn gì thì về tận làng, đỡ được bao nhiêu công sức của các bà.

Các vị chức sắc của xã quy định rằng bất cứ ai là con dân của quê hương muốn nằm xuống tại quê mình đều được toại nguyện. Không cần biết sinh thời là quan hay dân, thầy giáo hay thợ nặn bát, thậm chí nếu đã là lính cũng không cần biết là lính Cụ Hồ hay lính Bảo Đại. Chỉ cần tuân thủ mấy điều sau đây : mộ không xây cao hơn, to hơn, rộng hơn mộ khác. Chỉ dùng một mầu trắng. Tất cả đều nhìn về một hướng. Và điều cuối cùng, là thân nhân người đã khuất đóng góp một khoản tiền từ ngân khoản gia đình cho quỹ công ích của xã. Xã không chi tiền từ quỹ công ích cho bất cứ ngôi mộ nào.

Tôi cứ nghĩ mãi, nể trọng những vị chức sắc trong xã về những quyết định của họ ba chục năm trước đây. Các vị ấy có tầm văn hóa cao, ngay cả nếu chẳng may làng xã có nhiều người làm quan, tôi nghĩ các vị vẫn cứ làm vậy .

Các vị ấy biết rằng thời gian sẽ xóa nhòa đi tất cả. Mới có ba chục năm mà nhiều bia mộ đã mòn vì mưa nắng phong sương. Đến trăm năm thì thực sự là cát bụi.

Thế mà có cái nghìn năm vẫn còn trơ trơ ra đó.

 

2 Responses to Nghĩa trang quê tôi

  1. Anh Dương says:

    Được biết ở Làng Bát Tràng có một tấm bia đá tôn vinh những người Làng đỗ đạt cao thời xưa nhưng không khắc tên ai cả. Chỉ có 3 chữ “Ngưỡng Di Cao” nhắc nhở con cháu trông lên để theo gương học tập của các bậc tiền nhân…

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: