Tôi là học trò của Thầy Nguyễn Lân

 

Dương Đình Giao
Theo Ông Giáo Làng

55 năm trước, tôi học trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Vào năm thứ hai, chúng tôi được học môn Giáo dục học. Hơn nửa thế kỷ đã qua, tôi không còn nhớ Thầy Nguyễn Lân dạy phần nào, chương nào của chương trình, nhưng hình ảnh của Thầy tôi mãi mãi không quên.

Với vóc người nhỏ nhắn, mái tóc đã điểm bạc, bất kể trời nóng như đổ lửa tháng 6 hay cái nắng “rám trái bưởi” của những ngày cuối hè đầu thu, khi lên lớp, Thầy đều nghiêm chỉnh trong bộ com-plê đầy đủ áo gi-lê và cra-vát. Sau khi đặt cái cặp vào dưới bục, Thầy bước ra giữa sân khấu, nghiêm trang cúi rất thấp chào toàn thể hàng nghìn sinh viên đủ các khoa trong cái hội trường toàn bằng tranh tre nứa lá. Suốt buổi học, chúng tôi ai cũng ra sức phe phẩy cái quạt hoặc cuốn vở để đỡ cái ngột ngạt, Thầy vẫn say mê với bài giảng, giọng nói sang sảng, một tay với cái khăn nhỏ luôn lau mồ hôi trên khuôn mặt đỏ bừng.

Thái độ nghiêm cẩn và tôn trọng sinh viên của Thầy đã cho tôi bài học theo suốt cuộc đời gần 40 năm đứng trên bục giảng. Sau khi Thầy đã về hưu, tôi thỉnh thoảng lại được đọc những bài báo viết về Thầy. Nhớ nhất là chuyện Thầy luyện tập để có thể tắm được nước lạnh (khi mà điện còn bị cắt liên miên, chưa có cái bình nóng lạnh, củi than còn phải mua theo tem phiếu thì việc này vô cùng quan trọng) trong những ngày đông tháng giá. Ý chí, nghị lực của Thầy và nhiều người khác cũng đã cho tôi những tấm gương sinh động để tu thân.

Tôi đã mua và đọc nhiều cuốn Từ điển Thầy biên soạn cả những cuốn đươcj viết khi Thầy đã về hưu. Với sự hiểu biết còn hạn hẹp, tôi cũng đã phát hiện nhiều thiếu sót trong những cuốn sách đó, tuy thế, những cuốn sách luôn luôn nhắc tôi một tấm gương làm việc miệt mài không để lãng phí thời gian. Tôi coi đây là kết quả của những năm tháng Thầy đã cao tuổi nhưng vẫn muốn góp chút công sức cho đời, không muốn sống những tháng năm nhàn rỗi “bèo dạt mây trôi”, Thầy vẫn muốn nêu tấm gương làm việc miệt mài ngay cả khi đã vào tuổi được nghỉ ngơi.

Việc xuất bản, gần đây lại còn tái bản những cuốn sách nhiều sai sót ấy không phải lỗi của Thầy. Tôi không muốn nói tới nguyên nhân mà nhiều người đã phân tích. Tới cái tuổi 90, người ta đâu còn đủ sáng suốt để quyết định những việc hệ trọng, nhất là khi không ít kẻ cơ hội luôn bám xung quanh để mong trục lợi.

Lỗi đầu tiên thuộc về những người con của Thầy, dù được Thầy nuôi ăn học đầy đủ, tất cả đều là những nhà khoa học, thậm chí còn nổi tiếng nhưng họ đã thiếu thái độ khoa học khi để người cha đáng kính cho xuất bản, gần đây họ còn liều lĩnh cho tái bản những cuốn sách nhiều thiếu sót. Giá như họ chỉ cho in một số lượng nhỏ để ghi nhớ việc làm của người cha đáng kính rồi tặng bè bạn hay người thân của Thầy, việc làm này cũng có tác dụng động viên với người cao tuổi. Một trong những điều bất hiếu người xưa đã chỉ ra là con cái không biết khuyên cha mẹ làm những điều “không nên không phải” khi đã vào cái tuổi không còn được minh mẫn.

Lỗi tiếp theo là của những người chịu trách nhiệm xuất bản những cuốn sách ấy. Họ đã tắc trách khi thẩm định, biên tập để in ra những cuốn sách không nên có trên giá sách của nhiều người. Để có lương, để có việc làm, … mà để cho những cuốn sách như thế xuất bản, họ không chỉ có lỗi với Thầy Nguyễn Lân mà còn có lỗi lớn với văn hóa nước nhà.

Thầy Nguyễn Lân không có lỗi. Xin phê phán những cuốn sách hoặc những người gây nên chuyện, càng không nên “chuyện nọ xọ chuyện kia”, đừng xúc phạm tới người Thầy đáng kính của chúng tôi.

Và đây cũng là bài học cho tôi trước khi định “trình làng” một cái gì.

One Response to Tôi là học trò của Thầy Nguyễn Lân

  1. Hoàng Nguyên says:

    Kính gửi tác giả của bài viết!
    Tôi không đồng tình ý kiến tác giả đổ lỗi trước hết cho con cháu cụ Nguyễn Lân, kế đến là lỗi của các nhà xuất bản. Cụ Nguyễn Lân khi còn sống đã nhận được phê bình sản phẩm của mình có nhiều khiếm khuyết (lỗi do ông An Chi đã chỉ ra rất xác đáng). Tuy nhiên, cụ Nguyễn Lân không tiếp thu mà còn lên án ông An Chi, khăng khăng bảo vệ cho đứa con tinh thần của mình. Tôi là một thường dân, qua truyền thông, tôi rất kính trọng cụ Nguyễn Lân với những đóng góp, cống hiến cho nền giáo dục nước nhà. Tuy nhiên, trong lĩnh vực biên soạn từ điển, cụ có quá nhiều sai lầm, giảng nghĩa sai, viết sai chính tả rất nhiều từ thông dụng, không hề khó. Trong khuôn khổ bài phản hồi cần ngắn gọn nên tôi không muốn đưa ra dẫn chứng cụ thể. Nếu tác giả bài viết yêu cầu, tôi sẽ gửi dẫn chứng qua thư điện tử. Tóm lại, dù cụ không còn nhưng vẫn phải chịu trách nhiệm chính. Học thuật, khoa học nói chung không phân biệt tuổi tác, địa vị mà chỉ có đúng hay sai mà thôi. Chữ nghĩa không phải chuyện chơi. Cụ đã không biết lượng sức mình.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: