Chính biến ở Liên Xô ngày 19.08.1991, Một sự kiện tôi tham dự trực tiếp

 

Minh Chiết
Theo FB Minh Chiết

Kỉ niệm 19/8/1991. Một sự kiện tôi tham dự trực tiếp.

  • Chính biến ở Liên Xô, 1991

    1985-1991 đời sống ng dân LX vô cùng bi đát. Tệ gần như VN những năm 1975-1990. Nhu yếu phẩm luôn thiếu. Lương 1 GS quy ra khoảng 5$, mua được 2kg thịt ở chợ đen. Đến nỗi các mặt hàng vớ vẩn của VN như áo gió lõi bẹ chuối, son phấn làm bằng đất sét và phẩm màu, xi lip bông hồng xỏ chân 1 lần là rách… cũng là hàng xa xỉ.

    Tôi đến nhà máy Hydrosila ở Sant Peterburg, 1 nhà máy lẫy lừng của LX, đặt làm turbin cho thuỷ điện Hoà bình. Ban gđ nhà máy đãi cơm. Mỗi ng được 1 miếng thịt băm bàng nắm tay trẻ con và 1 li cafe vàng ệch, nhạt thếch. Nếu ô gđ ko nói là cafe thì tôi ko thể đoán được đấy là nước gì.

    Tanhia, bạn học đậi học, đang là kĩ sư trưởng của nhà náy, nói với tôi – 1 năm rồi mới uống café. Ước gì tháng nào anh cũng đến kiểm tra tiến độ sản xuất, để em được uống cafe. Tôi hứa sẽ gửi riêng cho nàng 10kg cafe chồn nếu nhà máy giao turbin đúng hạn.

    Công bằng mà nói – bánh mì và sữa luôn có đủ. Ng dân ko bị đói. LX đổi dầu hoả lấy 2 thứ đó để yên lòng dân. Dù yếu kém mọi bề, nhưng chính quyền luôn kiểm soát truyền thông rất tốt.

    Tuyệt đối ko có đối lập. Ko có bất cứ ý kiến nào về tính chính danh của đảng cầm quyền. Chỉ có mấy chuyện tiếu lâm về lãnh đạo, về nạn khan hiếm thực phẩm mà bọn bợm rượu thì thầm với nhau ở WC.

    Nền dân chủ của ta có thể ko gấp triệu làn dân chủ tư bản, nhưng gấp trăm lần dân chủ của LX là cái chắc.

    Gorby (Gorbachov) làm TBT đảng CSLX từ 1985 đến 1991. Lúc này LX kiệt quệ đến cùng cực. Đến nỗi Bộ quốc phòng ko thể trả tiền điện và Cty điện lực cắt điện cả các trạm rada quân sự. Vô phúc nếu lúc đó bị tấn công thì LX chẳng khác 1 thằng mù.

    Mĩ và NATO ko cần tấn công quân sự. Họ biết LX và phe XHCN sẽ tự sụp đổ vì đói, nghèo và sự bất mãn của nhân dân. Các lãnh tụ LX thường là những tay giáo điều, tự phụ, nát rượu và tham nhũng. Gorby khác bọn này. Ông biết rằng nếu ko cải cách triệt để thì ĐCS sẽ mất quyền lãnh đạo và Liên bang sẽ tan vỡ.

    Với tư cách TBT đảng CS và Tổng thống Liên bang ông ta đề ra 2 chương trình Glasnost – công khai và Perestroika – tái cấu trúc. Gorby ngây thơ tin rằng 2 cái đó có thể khôi phục uy tín cho Đảng và cứu vãn Liên bang xô viết. Từ đáy lòng ô ta ko muốn đảng mất quyên lãnh đạo và Liên bang tan rã.

    Tuy vậy Công khai chỉ làm nổi bật những khiếm khuyết ko thẻ nào sửa chữa của Đảng.

    Tái cấu trúc không thể tiến hành trên 1 nền móng đã mục ruỗng tận gốc rễ.

    Nhìn bề ngoài chỉ thấy LX gặp các vấn đề về kinh tế. Không có dấu hiệu nào cho thấy sẽ có biến đổi căn bản về chính trị. Ai cũng nghĩ rằng các vấn đề kinh tế, tham nhũng chỉ như bệnh ghẻ. Bôi thuốc là khỏi.

    Xôi giống xôi.

    Trong nội bộ ĐCS đã hình thành các nhóm bất đồng.

    1. Gorby đơn độc, tưởng dùng thuốc sát trùng có thể chữa ung thư não, mà ô ta cho rằng chỉ là ghẻ.

    2. Nhóm Bảo hoàng do phó Tổng thống, Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng, Bộ trưởng Công an, Giám đóc KGB cầm đầu. Nhóm này biết rằng đường lối của Gorby sẽ đẩy ĐCS xuống mồ và làm LX tan rã. Họ muốn hạ bệ Gorby.

    3. Eltsin, ủy viên Bộ chính trị, Tổng thống Liên bang Nga, nước to nhất trong 15 nước cộng hòa. Chiếm 60% dân số và 90% diện tích toàn Liên bang. Bản chất Eltsin là 1 tay lưu manh chính trị và nát rượu. Ông ta không có 1 đường lối chính trị nào rõ ràng cả. Eltsin chỉ đơn thuần bất mãn với chính quyền liên bang, coi Gorby là 1 tay giáo điều, nhu nhược và đòi độc lập tương đối cho lãnh thổ mà Đảng giao cho ông ta quản lý – Liên bang Nga.

    Không ai có bất cứ 1 kế hoạch nào.

    8-1991 Liên Xô bất ngờ sụp đổ. Không một tiếng súng, không một xác chết. Không ai có thể tưởng tượng rằng đế chế tồn tại 74 năm mà tan tành như bọt biển đơn giản như thế.

    5 tỷ người trên trái đất vui mừng với sự kiện này. Chỉ những người cộng sản vn là đau lòng và choáng váng.

    Chuyện xảy ra thế nào?

    7-1991 Gorby thoả thuận với Tổng thống các nước cộng hoà một Hiệp ước Liên bang mới, cho phép các nước CH nhiều quyền tự chủ hơn.

    4-8-1991 Gorby vô tư đi nghỉ mát ở Crimea, định 20-8 sẽ quay về Moskow để ký hiệp ước Liên bang. Ông ta quả là ngây thơ.

    Nhóm Bảo hoàng tin rằng nếu Hiệp ước liên bang được kí thì Liên Xô sẽ tan rã và quyết định hành động. Họ chỉ muốn ngăn Gorby, Tổng thống liên bang – không ký Hiệp ước, và trừng trị Eltsin, Tổng thống Nga, biểu tượng của li khai.

    17-8 họ cử đại diện đến Crimea gặp Gorby, yêu cầu TT từ chức và chỉ định Phó Tổng Thống Yanayev điều hành đất nước. Gorby từ chối. Kriuchkov liền ra lệnh giam TT tại nhà nghỉ của ông ta ở Crimea và cắt đứt mọi kênh liên lạc. Mọi chuyện xảy ra hoàn toàn bí mật. Ko ai biết. Trừ mấy tay trong nhóm Bảo hoàng.

    Tối 18-8 các đơn vị xe tăng được điều về thủ đô. KGB chuẩn bị 250 ngàn cái còng tay.

    Sáng sớm 19-8, Lịch sử hay đùa dai, đang ngủ trong căn hộ của mình ở tầng trệt một tòa chung cư trên một phố lớn ở Moskow tôi nghe thấy tiếng gõ vào kính cửa sổ. Tôi nhìn ra – Một tốp xe tăng im lìm đỗ trên phố. Mấy anh lính trẻ, mặt mũi đôn hậu, ra hiệu xin thuốc lá. Tôi ra phố hút cùng họ.

    – Chuyện gì thế
    – Không biết. Chúng tôi được điều về đây rạng sáng nay.
    – Để làm gì?
    – Giữ trật tự
    – liệu có oánh nhau ko?
    – Với ai? Chỉ có quân đội LX. Đánh nhau với ai chứ?
    – Làm 1 tí ko?

    Tôi nói và búng ngón tay vào cổ mình. Các anh lính cười phá lên và nói

    – Davai ( nghĩa là làm đi )

    Tôi vào nhà lấy ra chai Stolichnaia. Mỗi người một ngụm.

    Rồi quay vào nhà bật TV. Đang phát trực tiếp. Phó TT Liên bang Ianayev đang lắp bắp thông báo – Tổng THống ốm, phó TT sẽ thực thi quyền TT, tuyên bố tình trạng khẩn cấp trên toàn Liên bang, thành lập Ủy ban quốc gia về tình trạng khẩn cấp – (GKChP) gồm 8 người: phó Tổng thống, Thủ tướng, BT Quốc phòng, BT Công an, Giám đốc KGB và 3 tay lăng nhăng chủ tịch hội nông dân, chủ tịch hội các xí nghiệp, bộ trưởng công nghiệp.

    Không 1 lời giải thích cái gì đang xảy ra.

    Thật khó hiểu, nếu TT ốm, thì phó TT nắm quyền điều hành. Sao phải ban bố Tình trạng khẩn cấp (TTKC) và thành lập Uỷ ban Quốc gia về TTKC?

    Nhân viên an ninh của Đại sứ quán gọi đến. Dặn đổ đầy xăng vào ô tô, thêm 2 can xăng dự trữ và cơ số thực phẩm trong 3 ngày. Sẵn sàng để di tản bằng đường bộ. Ko được ra khỏi nhà. Chờ lệnh di tản của Đại sứ. Nghe có vẻ trầm trọng.

    Các nhân viên ngoại giao và phóng viên nước ngoài chờ đợi một cuộc tắm máu như sự kiện Thiên An Môn.

    Tôi dặn vợ con ở trong nhà rồi lái xe vào trung tâm. Tất cả vẫn bình thường như mọi ngày. Chỉ có một điều khác thường – rất nhiều xe tăng đỗ trên các đường phố. Hàng ngàn chiếc.

    Trừ giám đốc KGB Kriuchkov có tí não, các thành viên khác của GKChP chỉ là những tay cơ hội, nát rượu, đần độn và hèn nhát. Sau người ta gọi nhóm này là lũ 8 tên.

    Jeltsin diễn thuyết trên xe tăng

    20-8 GKChP điều xe tăng bao vây dinh tổng thống Nga, thường gọi là Nhà trắng và ra lệnh cho Eltsin đầu hàng.

    Tất cả các lực lượng vũ trang là của Liên bang, dưới quyền chỉ huy của Tổng thống Liên bang. Các nước Cộng hòa không có quân đội riêng.

    Eltsin tuyên bố không đầu hàng, lên án GKChP tiếm quyền và vi hiến, kêu gọi quân đội không tham gia chính biến.

    Tôi lái xe đến dinh tổng thống như đi xem một trận bóng đá. Xe cộ lưu thông bình thường. Một đám đông vô công rồi nghề vây quanh Nhà trắng. Họ ko ủng hộ phe nào cả.

    Đối với nhân dân thì Gorby, GKChP, Eltsin là một ruộc. Tất cả đều là lãnh đạo cao cấp của đảng CSLX. 1 lũ bất tài, tham nhũng, nát rượu. Chắc đây là 1 vụ tranh giành quyền lực trong nội bộ đảng, như mấy băng nhóm lưu manh. Thế thôi. Ko liên quan đến họ. Họ đến vì tò mò.

    Bọn du thủ du thực nhân lúc rối ren tràn vào các cửa hàng ăn cắp rượu mang ra phố uống say sưa, hát hò inh ỏi. Nhiều đứa say quá lăn ra ngủ ngay trên hè phố. Lũ 8 tên ra lệnh bắt Eltsin rồi mang rượu ra uống mừng thắng lợi, chờ quân đội còng tay Eltsin mang đến.

    Đội đặc nhiệm Alpha của KGB được giao bắt Eltsin. Nhưng binh lính từ chối. Đây chính là thời điểm quyết định của cuộc chính biến.

    Eltsin nói với những ng lính đang bao vây Nhà trắng:

    – Không lẽ các bạn cam chịu sống như cũ? Tôi sẽ mang lại dân chủ cho nước Nga.

    Những ng lính dao động rồi thay vì bắt Eltsin, họ quay ra bảo vệ ông. Eltsin đứng lên trên một chiếc xe tăng bên ngoài Nhà trắng kêu gọi nhân dân ủng hộ ông ta. Đám đông hò reo như cổ vũ thủ môn đẩy được quả phạt đền. Những chiếc xe tăng đang chĩa pháo vào Nhà trắng lưỡng lự rồi từ từ quay ngược lại. Họ quyết định theo Eltsin.

    21-8 những người lính xe tăng đến các cửa hàng vật liệu xây dựng mua sơn và vẽ cờ Nga đè lên ngôi sao đỏ, phù hiệu của quân đội Liên bang. Vậy là quân đội LX thay vì bắt Eltsin lại quay súng đi theo ông ta. Tình thế xoay 180 độ.

    Bọn 8 tên khi biết tin quân đội ủng hộ Eltsin, sợ đến mức ko đứng nổi, ko biết phải làm gì, nốc rượu say bí tỉ.

    “Một lũ nát rượu, đần độn, nhu nhược và hèn nhát” – Kriuchkov viết trong hồi kí của mình.

    Ngay trong ngày này, với tư cách Tổng thống liên bang Nga, Eltsin ra lệnh đặt Đảng CS LX ra ngoài vòng pháp luật. Tịch thu toàn bộ tài sản của đảng. Cấm mọi hoạt động.

    22-8 Eltsin cho đưa Gorby về Moskow. Như một hành động cứu giá. Thực ra Eltsin không ưa gì Gorby. Hai ngườilà đối thủ chính trị và Eltsin thường xuyên công kích Gorby. Ông ta chỉ lợi dụng Gorby với tư cách TBT đảng CSLX và Tổng thống đương quyền của Liên bang để giải tán đảng CSLX và giải tán Liên bang một cách hợp pháp.

    Dưới áp lực của Eltsin, ngày 24-8, Gorbachev tuyên bố từ chức tổng bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô.

    Các nước cộng hoà lần lượt tuyên bố độc lập và ra khỏi Liên bang.

    Liên bang Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Xô Viết ra đời từ 1917, đến năm 1991 thì tự tan rã.

    Không phải tại diễn biến hoà bình. Cũng chẳng có bất cứ thế lực thù địch nào dây vào cả.

    Bộ trưởng Công an Pugo tự tử cùng vợ. 7 thành viên GKChP bị bắt.

    Sau này người ta định xử bọn GKChP tội phản quốc. Nhưng không xử được vì không thể phản bội một Tổ quốc đã không còn tồn tại – Liên bang cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết – đành tha bổng.

    ———————
    PS
    Trong dịp này có 3 người chết. Báo chí phương tây phong họ là anh hùng vì đã cản xe tăng Liên bang để bảo vệ nền dân chủ Nga. Thực ta bọn này chết vì rượu. Mẹ một tử sĩ nói – không phải vì nước Nga mà con tôi chết.

 

 

Advertisements

One Response to Chính biến ở Liên Xô ngày 19.08.1991, Một sự kiện tôi tham dự trực tiếp

  1. Bố Ti Ngố says:

    Có thể không có thế lực thù địch nào dây vào cả, nhưng diễn biến hòa bình thì có đấy. Cả một cơ đồ sụp đổ mà chỉ có 3 người chết, mà không phải chết cho nước Nga mà là do say rượu, thì diễn biến quá êm đẹp rồi.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: