Lan man với cá

 

Hà Thanh Hiển
(Tác giả gửi Blog Hahien)

Hình st trên mạng, không nhất thiết minh họa cho bài viết

Chờ cá cắn câu (Hình st từ Internet)

Lan man với Cá nhưng chỉ trong cái bể sóng dân gian truyền miệng của người mà thôi.

Đầu tiên cần khẳng định Chép là loài cá danh giá nhất bởi chỉ có “Cá Chép hóa Rồng” thành nguồn gốc của Tổ tiên ta. Chép không “Cá Đối bằng đầu” với bọn Đối nhóc và “Cá Mè một lứa” với lũ Mè ranh, nguồn gốc của các dân tộc khác? Mặt khác, không phải chuyện đùa mà muôn đời nay Cá Chép đã được Thiên Đình chọn làm xe công vụ chuyên đưa đón Táo Quân, vị chức sắc quan trọng hàng đầu trong việc đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm trong các bếp ăn của muôn dân Hạ Giới. Thông thường thì Cá Chép rất thơm, ngon, bổ và đặc biệt lành đối với các bà đẻ.

Kế đến nên nhớ “Cá không ăn muối cá ươn…” là lời răn dạy dành cho người từ khi còn nhỏ chứ không phải để dạy Cá. Cá ở đây là Cá cần được ướp (ăn) muối để phơi khô hoặc làm chượp nấu mắm. Cá làm món kho cũng cần muối nhưng đừng quá tay kẻo “Con Tôm kho mặn thì bùi – Con Cá kho mặn mất mùi Cá kho”.

Theo kinh nghiệm ẩm thực, cá nước ngọt nói chung phải được làm thịt lúc còn giãy đành đạch, trước đó mà đã toi rồi là cá ươn.Vứt! Ngoại trừ con Bống của Cô Tấm thì phải chờ cho nó chết cứng cừng cưng trước rồi mới đem đánh vẩy, mổ, chặt để kho, nấu mới ngon. Các cụ bảo “Chuối sống, Bống chết” là thế. Còn Cá nước mặn thì khi đến tay các bà nội trợ đều không còn cựa quậy và đã hết ngáp cả. Vậy mới phải có Giấy xác nhận cá được đánh bắt xa bờ, sạch sẽ để phân biệt với lũ cá chết vô tổ chức trên bãi biển Miền Trung vừa qua. Có bà đi chợ hỏi “Con cá này có giấy không? Cho tôi phô tô một tờ về để ông xã coi!”.

Ai ở trong Quân đội ta cũng thuộc lòng “Quân với Dân như Cá với Nước”. Các chú lính nghịch ngợm và dại miệng lại đọc chệch đi thành “như Cá với Thớt”. Thực ra khi “Cá nằm trên Thớt” thì cả hai cũng đều hiền lành và ở cùng một phía. Cái không nói đến mà ai cũng thầm kinh hãi là cái lơ lửng, rập rình, loang loáng ở trên cao. Tuy nhiên Cá ở biển cũng không vừa, nhiều loài hành xử bằng vũ khí nóng không thua gì bọn lưu manh hay quân khủng bố như bầy Cá Nhám Búa, Cá Kìm, Cá Đao, Cá Chình Điện hay hùng mạnh nhất đại dương là Cá Kiếm, đối thủ của Ông già biển cả can trường cùng E. Hemingway lừng danh.

Mái trường Xã hội chủ nghĩa gọi bọn Tư bản là Cá Mập gắn với bản chất xấu xa“Cá lớn nuốt cá bé” của Kinh tế thị trường vô phương hướng. Còn với Cơ chế thị trường theo định hướng Xã hội chủ nghĩa, việc nuốt đương nhiên phải có định hướng nhân văn: đón đầu để nuốt đầu trước hay tăng tốc đuổi theo để nuốt đuôi trước hay linh hoạt nuốt ngang bất cứ chỗ nào một cách sáng tạo và uyển chuyển? Câu trả lời xin chờ các Chuyên gia Lý-Ngư luận.

Quay lại chuyện ăn uống, không ai ở vùng biển mà lại không biết nhóm Tứ quý “Chim, Thu, Nhụ, Đé” lẫy lừng vì đắt như Vàng. Tuy nhiên lũ Cá Trê ao tù bị rẻ rúng vẫn nổi danh không kém bởi sự kết hợp với một thứ lỡ dở khác để cho ra một món ăn kỳ thú có một không hai trong kho tàng văn hóa ẩm thực đậm đà bản sắc dân tộc: “Ai chê dưa khú thì chê – Dưa khú nấu với Cá Trê ngọt lừ”.

Mối liên hệ giữa độc đáo giữa Cá và Chim chính là tên gọi “Chim” dành cho thương hiệu Số 1 trong hàng cá Tứ quý nêu trên.Thực ra có hai loài cá riêng là Chim Trắng sống ở tầng nước giữa và Chim Đen sống ở gần đáy hơn. Còn Chim trên trời thì vô vàn giống loài và màu sắc. “Chim trời, Cá biển” là hình ảnh của Tự do, cụ thể là Tự do hàng không và Tự do hàng hải. Nếu biển được thay bằng đồ chứa nước và trời được đóng khung nhỏ lại để có thể xách tay thì ta có “Cá chậu, Chim lồng”, hai kiểu nhà tù dùng làm đẹp cảnh quan.

Cá và Chim là những giám khảo khách quan của các cuộc thi người đẹp. Em thí sinh nào vừa ló ra mà “Chim sa, Cá lặn” là OK! “Bóng Chim, tăm Cá” là thứ sót lại xa vời và mong manh của Kinh doanh hàng đa cấp. Còn vô tình mà nhìn thấy “Chim sa, Cá nhảy” thì hãy bảo nhau tránh cho xa, đừng tham lam bắt về chiên, quay để nhậu mà dễ tan nhà, tiêu đời.

Riêng giới Cá còn có công rất lớn với giới Tiến sĩ Ngư loại học. Được biết ở một Viện nghiên cứu chuyên ngành, tên của mỗi loài cá trở thành biệt danh của các học vị như: TS Cá Mòi, TS Cá Bớp, TS Cá Chuồn…Ngoài ra còn có các Tiến sĩ anh em khác như TS Cua, TS Tôm, TS Sò, TS Sứa…Còn các thứ TS Rong Rêu hay Động vật phù du li ti khác thì không kể xiết.

Trên Thương trường giống như trong Tình trường luôn có tình trạng “Bắt cá hai tay”, “Con Rô cũng tiếc, con Giếc cũng muốn” và chỉ người đủ bản lĩnh “Thả con Săn sắt bắt con Cá Sộp” mới có thể trở thành đại gia của sàn Chứng…Cá. Tuy nhiên bà con cũng chớ tin vào các con số được mất mà các đại gia cũng như các đại quan đưa ra. Trong nghề câu có câu “Con Cá mất là con Cá to”: có thể to thật, có khi to vờ, thậm chí chả có con Cá nào cũng cứ la toáng lên là mất? Cũng xin nhắc thầm các cô nàng “Kén Cá, chọn Canh” coi chừng “Chê Tôm ăn Cá Lù đù – Chê thằng ỏng bụng lấy thằng gù lưng” mặc dù vần của câu Lục Bát này đã bị phá cách: “ù” nhảy sang “ằng” thành một cặp “cù nhằng”.

Các loài cá quý đương nhiên là đặc sản, nhưng cái đầu của chúng với các thứ mọc ra ở đấy mới là đặc sản của đặc sản như “Đầu Trôi, môi Mè” hay “Mắt Cá, má Lợn”. Nhiều chú nhóc học nghề đánh cá đi biển thực tập đã cảm động đến chảy nước mắt khi được các bác thủy thủ lão luyện trong bữa ăn cá đánh lên luôn ưu tiên gắp cho các cháu sinh viên khúc giữa nạc còn các bác thì chỉ mút mát cái đầu…thừa.

Câu chuyện “Kiến ăn Cá, Cá ăn Kiến” gắn với tình mẫu tử điển hình “Cá Chuối đắm đuối vì con” kể rằng con Cá Chuối mẹ trườn lên bờ nằm cho lũ Kiến bâu kín đốt rồi nhảy tùm xuống nước cho đàn Rồng Rồng con đớp lại Kiến ăn. Chuyện có bao nhiêu phần thiện bao nhiêu phần ác vẫn là dấu hỏi nhưng chắc chắn nó sẽ kết thúc tan tành nếu con Chuối mẹ chưa kịp nhảy xuống đã bị thằng Trẻ Trâu tóm được đem nướng: Chuối chết, Kiến chết theo và cả bọn Rồng Rồng cũng bị tìm vớt hết lên đem rang chín thơm. Ác toàn phần 100%.

Không riêng gì loài bậc cao nhất trên các lục địa mắc bệnh đố kị và ghen ghét mà các loài cấp thấp dưới các đại dương cũng lây nhiễm bệnh này chắc do hậu quả của việc “xả thải”? Điển hình trong làng Cá đáy ai cũng biết chuyện “Thờn Bơn méo miệng chê Chai bẹp đầu”. Ngoài hình thức lạ ngang nhau, điều quan trọng đáng quan tâm hơn đối với người tiêu dùng là thịt của hai anh bạn cá này đều ngon, béo ngang nhau và cùng nhóm chất lượng tốt cả. Về mặt khoa học, một vị TS Cá Đáy giải thích rằng các hiện tượng “méo” và “bẹp” nêu trên là kết quả của quá trình thích nghi và tiến hóa của cá ở môi trường đáy biển sâu có áp suất rất lớn, không có gì khó hiểu và đáng cười cả. Buồn cười là cái chữ “chê”.

Nhưng có một thứ rất xấu khác mà giới Cá phải chịu tiếng lây, đó là “Nước mắt Cá Sấu”. Xin được giải oan ngay cho Cá rằng theo phân loại sinh học, Cá Sấu không thuộc các lớp Cá xương hay Cá sụn nào mà là một loài thuộc lớp Bò sát. Tuy nhiên các bạn Cá cũng không nên ngộ nhận biểu tượng thông minh là Cá Heo về cho giới mình bởi Cá Heo là Động vật có vú sống trong nước chứ không phải là Cá.

Có thể “Cá chết, hết ôxy?” hay “Cá chết, hết mồi?”… nhưng chắc chắn là “Cá chết, hết thở!” và cuối cùng : “Cá chết, hết bơi!”.

H.T.H

Advertisements

3 Responses to Lan man với cá

  1. Bố Ti Ngố says:

    Con nhà nghèo còn có câu ” Cứt cá còn hơn lá rau”, bây giờ cá lăn ra chết hay cá còn sống, ngay cả thịt nó cũng không biết đem so với cái gì.

    Lại có câu “kén cá chọn canh”, nay có thể đổi là “kén cá chọn… thép” nghe không được hài hòa bằng bằng trắc trắc nhưng lại đang là chuyện nóng rẫy không chỉ trong làn sóng bể của truyền miệng dân gian.

  2. ánh dương says:

    Còn sót câu “Có cá đổ vạ cho cơm” nữa, tác giả quên hay ngại động chạm việc Cá chết chưa biết đổ vạ cho ai?

  3. hahien says:

    “Cá” còn là tiếng lóng của giới giang hồ để chỉ lực lượng “còn đảng còn mình”, ví dụ “cá vàng” là CSGT, “cá chìm” là công an mật… 🙂

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: