Về việc bầu Chủ tịch Quốc hội

 

Hà Đăng Hiển
(Tác giả gửi Blog Hahien)

NTKNBầu Chủ tịch Quốc hội khóa mới là bước đầu tiên của quá trình tổ chức bộ máy nhà nước, các bước tiếp theo là bầu Chủ tịch nước, bầu Thủ tướng Chính phủ và phê chuẩn thành viên Chính phủ… Nhân có việc Quốc hội bầu Chủ tịch Quốc hội khi chưa hết nhiệm kỳ (không phải là của Quốc hội khóa mới sắp tới), thấy có người nói là việc ấy vi hiến, tôi tò mò tìm đọc Hiến pháp và Luật Tổ chức Quốc hội . Bài này chỉ tìm hiểu khía cạnh pháp luật của vấn đề, để tránh võ đoán nên không bàn đến những nội dung buộc phải suy đoán sau đây:

– nguyên nhân khiến phải bầu người mới vào các chức danh lãnh đạo nhà nước khi Quốc hội và các vị lãnh đạo đương nhiệm chỉ còn vài tháng nữa là mãn nhiệm,

– tâm tư của những người được miễn nhiệm và những người kế nhiệm sớm.

Khía cạnh pháp luật của vấn đề được tìm hiểu trên cơ sở những gì có trên giấy trắng, mực đen, cụ thể là Hiến pháp và Luật Tổ chức Quốc hội ( dưới đây gọi tắt là Luật).

– Hiến pháp, Khoản 6 Điều 74 quy định :UBTVQH đề nghị bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm…Chủ tịch Quốc hội…

– Luật, Điều 8 quy định: Tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội bầu Chủ tịch Quốc hội theo đề nghị của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa trước.

Hiến pháp quy định bầu các chức danh lãnh đạo nhà nước trong mọi trường hợp. Trong khi đó, Luật chỉ quy định việc bầu các vị lãnh đạo cho khóa mới, không quy định về việc bầu trong trường hợp có người qua đời,, từ nhiệm, bị miễn nhiệm, bị bãi nhiệm khi chưa hết nhiệm kỳ. Như vậy Luật bỏ sót trường hợp này, chưa bao quát hết mọi khả năng nảy sinh. Nếu chiếu theo Luật thì việc bà Nguyễn Thị Kim Ngân được Quốc hội bầu theo đề nghị của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội khóa này ( không phải là khóa trước) là có điểm chưa rõ ràng, không biết bà Ngân là Chủ tịch của Quốc hội khóa này hay khóa sau, vì vậy mới có ý kiến cho rằng việc ấy là “sinh con rồi mới sinh cha”…Nhưng nếu xem việc bà Ngân được bầu là theo Hiến pháp chứ không theo Luật, thì được hiểu là bà Ngân trở thành Chủ tịch Quốc hội khóa này, và chỉ sau vài tháng nữa là sẽ lại mãn nhiệm cùng với Quốc hội.

Liên quan đến thẩm quyền và quyền đề nghị danh sách bầu Chủ tịch Quốc hội, Khoản 6 Điều 74 Hiến pháp cũng quy định danh sách ứng cử Chủ tịch Quốc hội do UBTVQH đề nghị. Khoản 1 Điều 82 Hiến pháp chỉ quy định Đại biểu Quốc hội có quyền tham gia làm thành viên của Hội đồng Dân tộc hoặc Ủy ban của Quốc hội, ngoài ra không có bất cứ quy định nào cho phép Đại biểu Quốc hội có quyền ứng cử hoặc đề cử người vào chức danh Chủ tịch Quốc hội.

Trong khi đó Điều 31 của Luật quy định Đại biểu Quốc hội có quyền ứng cử, giới thiệu người ứng cử vào các chức danh do Quốc hội bầu. Nội dung này cũng được nói đến ở Khoản 7 Điều 8 Luật. Đương nhiên danh sách cuối cùng phải do UBTVQH đề nghị.

Như vậy là Luật quy định quyền của Đại biểu Quốc hội vượt quá quy định của Hiến pháp. Vừa rồi ông Tổng Thư ký Quốc hội Nguyễn Hạnh Phúc trả lời báo chí rằng đại biểu quốc hội có quyền ứng cử, đề cử người vào chức danh Chủ tịch Quốc hội (và các chức danh lãnh đạo tiếp theo). Tuyên bố của ông Phúc là phù hợp với Luật nhưng không phù hợp Hiến pháp. Nếu có đại biểu quốc hội nào nghe theo ông Phúc, ứng cử hoặc giới thiệu (đề cử) người vào danh sách bầu các chức danh lãnh đạo nhà nước thì coi chừng sẽ bị thổi còi vì vi hiến.

Tóm lại, riêng trong việc bầu Chủ tịch Quốc hội, Luật Tổ chức Quốc hội thiếu các quy định về bầu Chủ tịch mới khi Quốc hội chưa hết nhiệm kỳ, và có điều khoản vi phạm Hiến pháp vì Luật tăng thêm quyền của Đại biểu Quốc hội đã được hiến định.

H.Đ.H

 

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: