Tìm và trả lại

 

Hà Thanh Hiển
(Tác giả gửi Blog Hahien nhân ngày dựng bia tưởng niệm Chú Hà Văn Nghĩa tại quê nhà Bát Tràng 27/12/2015)

Chú Hà Văn Nghĩa (1929 - 195?)

Chú Hà Văn Nghĩa (1929 – 195?)

Tôi có một người Chú ruột tuổi Kỷ Tỵ sinh năm 1929. Nghe Mẹ tôi kể rằng khi tôi mới sinh ra được ít ngày (vào khoảng cuối năm 1953- đầu năm 1954) thì Chú ghé qua thăm trong bộ đồ binh sĩ quân đội quốc gia (thuộc chính quyền Bảo Đại – HH), xoa đầu cháu, cho cháu chút tiền rồi chào chị dâu lên đường đi Nam và…đi mãi không về nữa.

Tôi lớn lên, được đi học, đi làm, đi bộ đội trên miền Bắc xã hội chủ nghĩa. Khi khai lý lịch để đi học, đi thi hay vào đoàn, vào đảng, lúc viết về các chú, bác, cô, cậu ruột khác là đảng viên Đảng Lao động Việt Nam, cán bộ kháng chiến chống Pháp, thương binh trong Chiến dịch Điện Biên Phủ… tôi càng tự tin bao nhiêu thì khi viết đến Chú tôi cứ lúng túng đặt bút xuống rồi lại nhấc bút lên, có khi dập xóa phải viết lại trên trang giấy khác mới xong. Tôi còn nhớ trong mấy bản lý lịch của mình, phần khai báo về Chú tôi đã từng viết rất ngắn:

– Chú Hà Văn Nghĩa: Mất tích trong chiến tranh.

Hoặc rõ ràng hơn chút nữa để tránh bị cơ quan quản lý về nhân sự chất vấn thêm: … mắc bệnh tâm thần, đi lạc, mất tích.

Tôi xin không giải thích nữa vì sao lại khai về Chú của mình như vậy. Mọi việc tiếp theo cũng trôi chảy và qua đi bình thường không làm ai phải bận tâm. Và hình như không chỉ trong lý lịch của một mình tôi viết thế? Mọi người trong họ luôn thương nhớ Chú với một nỗi niềm đặc biệt và luôn canh cánh trong lòng một điều gì không phải, không vượt được qua?

Sau ngày 30-4-1975, tin tức về Chú được những người bà con họ hàng cùng quê gốc làng gốm Bát Tràng lập nghiệp từ xưa tại Sài Gòn cho biết: Chú hay ghé về Sài Gòn thăm họ vào nửa cuối những năm 50 của thế kỷ trước. Một lần vào khoảng 1957-1958, Chú đến chia tay và có chụp ảnh với gia đình một người em họ trước khi theo quân vụ đi xa, rồi không bao giờ thấy trở lại nữa. Báo chí Sài Gòn sau đó ít lâu có đưa tin chiếc chiến hạm chở đội quân có Chú trên đó đã bị đắm tại vùng biển Miền Trung.

Bút tích để lại của Chú Nghĩa

Bút tích để lại của Chú Nghĩa (13-2-52)

Và vào những ngày cuối của năm 2015 này, được sự phân công của các anh chị em tôi từ Hà Nội, Hải Phòng (cùng là cháu ruột của Chú Nghĩa hoặc Bác Nghĩa hoặc Cậu Nghĩa) tôi lại tìm thấy tại nhà một người thân họ Hà ở Sài Gòn bút tích của Chú trên mặt sau của một tấm ảnh gốc đen trắng, giấy lụa chụp Chú như sau:“Kính biếu chú thím. Thân tặng các em. SP4160 ngày 13-2-52. Hà Văn Nghĩa (chữ ký)”.

Dòng chữ trên viết bằng bút ta chấm mực xanh còn khá đậm trông rất giống với nét chữ của Mẹ tôi (xin nhắc lại: là chị dâu của Chú). Chữ của Chú có lẽ hợp với bàn tay cầm bút, cầm phấn viết bảng, cầm đàn chứ không để cầm súng?

Còn tôi thấy đỡ nặng lòng hơn một chút khi đã gắng cùng với các anh chị em và con cháu mình tìm và trả lại cho “người chưa về” hình ảnh và thời gian thật của người ấy như một cách tạ lỗi muộn màng về những dòng lý lịch tự thuật xu thời, ngu ngốc và giả dối ngày nào.

Tôi, Cựu binh của Quân đội Nhân nhân Việt Nam viết những dòng này tưởng nhớ đến người Chú ruột mà mình đã được Chú xoa đầu khi còn là thằng bé sơ sinh.

Giờ đây tôi xin bình thản nói với mọi người:

– Chú tôi, ông Hà Văn Nghĩa, sinh năm 1929, Binh sĩ Quân đội (có ngày thành lập không phải là ngày 22-12-1944) đã từ trần tại vùng biển khu vực Miền Trung Việt Nam vào khoảng 1957-1958 trên đường thực hành binh nghiệp.

Chú Nghĩa với gia đình một người chị họ tại Sài Gòn (khoẳng 1955 - 1956)

Chú Nghĩa (người đứng cao nhất) với gia đình một người em họ tại Sài Gòn (khoảng năm 1957 – 1958)

 

 Chú Nghĩa chụp cùng các cháu năm 1952 tại Hải Phòng

Chú Nghĩa chụp cùng các cháu năm 1952 tại Hải Phòng

Advertisements

One Response to Tìm và trả lại

  1. Bố Ti Ngố says:

    Tiêu đề bài viết là “Tìm và trả lại” . Có những thứ không bao giờ có thể tìm thấy nữa, nhưng luôn có cái để trả lại cho người đã khuất.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: