Bàn góp về chuyện ‘xếp vào ngăn kéo’

 

>> Bộ trưởng Nguyễn Quân: Loại bỏ đề tài khoa học “xếp ngăn kéo”

 

Hà Văn Tiện
(Tác giả gửi Blog Hahien)

HH“Đạt” rồi cho vào “ngăn kéo” ăn thua gì! Có cái “sự nghiệp” còn được gọi là “khoa học” mà mãi chưa “nghiệm thu” xong mà vẫn không chịu cất vào “ngăn kéo”, đã, đang, và sẽ còn định tiếp tục loay hoay nghiên cứu 100 năm nữa mà không biết có … thành công hay không mới đáng nói hơn nhiều!

Bộ trưởng KH & CN Nguyễn Quân trả lời chất vấn trước Quốc hội (Ảnh: Internet)

Bộ trưởng KH & CN Nguyễn Quân trả lời chất vấn trước Quốc hội (Ảnh: Internet)

Cái đem xếp vào ngăn kéo nói ở đây là kết quả các nghiên cứu khoa học, câu chuyện vừa được nêu tại diễn đàn Quốc hội.

Chuyện nghiên cứu khoa học bằng kinh phí Nhà nước có khá nhiều vấn đề cần mổ xẻ, cũng có những vấn đề tế nhị khó nói hết. Ở đây mình là kẻ ngoại đạo cũng đánh liều bàn riêng (cũng chỉ là bàn góp thôi) về việc nghiên cứu xong thì đút ngăn kéo.

Có vấn đề thế này. Đề tài đã được cấp kinh phí, muốn được quyết toán thì phải đáp ứng hai điều. Một là phải đúng thời hạn đã đăng ký. Hai là phải được nghiệm thu kèm theo ít nhất là chữ “Đạt”. Nếu thiếu một trong hai thứ đó, nhà nghiên cứu vẫn là con nợ của bên giao nhiệm vụ, cũng có nghĩa là con nợ của Bộ Tài chính. Nhưng mà tiền thì đã tiêu hết rồi, lấy gì mà trả.

Nếu quá hạn thì có thể xin gia hạn, chuyện ấy bình thường, không nói. Mình biết có đề tài kế hoạch một năm, xin gia hạn vài lần, kéo hơn ba năm mới được nghiệm thu …vớt. Những đề tài này nếu không phải là trăm phần trăm thì hầu hết cũng đều đút ngăn kéo. Nhưng nếu nghiệm thu cho kết quả “Chưa Đạt” thì cho đem về sửa chữa, bổ sung…rồi nghiệm thu lại. Cùng lắm sự bất quá tam, rồi nhà nghiên cứu cũng hoàn thành công việc, chẳng mấy người ngồi chấm bài nỡ lòng nào hành hạ đồng nghiệp của mình mà cho điểm kém. Người ta không chấp nhận rằng không phải nghiên cứu nào cũng thành công, không chấp nhận rằng nghiên cứu đưa ra kết luận ngược với dự kiến thuyết minh lúc đầu cũng có giá trị như thành công. Cơ chế quản lý hiện hành hướng người ta nghiệm thu với chữ “ĐẠT” , và đây là một nguyên nhân khiến số đề tài nghiên cứu được hoàn thành rồi đút vào tủ tăng lên.

Có giải pháp nào để khắc phục một phần tình trạng ấy? Người ta bị chi phối bởi hai thứ là Danh và Lợi, kể cả giới khoa học được coi là tinh hoa. Kẻ ngoại đạo này đề nghị các nhà quản lý khoa học xem xét mấy ngu ý dưới đây, xoáy vào hai chữ Danh Lợi của các nhà khoa học. Nhà khoa học đích thực và nhà khoa học nửa mùa, ai trọng Danh ai trọng Lợi ?

Cần chấp nhận có nghiên cứu không thành công và cho nghiệm thu. Xong rồi thì xếp kết quả nghiên cứu đó vào…chỗ thích hợp, như thế thì ngăn kéo không cần to.Công bố rộng rãi tên và tác giả các nghiên cứu khoa học (thành công và không thành công). Có cơ chế ràng buộc chặt chẽ về kinh phí cho trường hợp này, ví dụ nhà nghiên cứu phải chịu bao nhiêu, ngân sách Nhà nước hỗ trợ bao nhiêu, hoặc cấp kinh phí theo lộ trình nghiên cứu v.v…Chuyện này bàn kỹ thì có biện pháp thích hợp, đồng thời những biện pháp ấy không bất biến, thấy chưa đúng hoặc chưa đủ đều có thể chỉnh sửa bổ sung được. Đó là chuyện Lợi. Đi kèm với chuyện này là cư xử về mặt tinh thần thế nào với các nhà nghiên cứu không thành công thì cần cân nhắc từng trường hợp cụ thể, dó là chuyện Danh.

Vấn đề nữa là ràng buộc trách nhiệm của Hội đồng nghiệm thu. Vấn đề này khó hơn, nhưng không phải là không có cách. Tuy nhiên, khi đã chấp nhận “kết quả nghiên cứu không thành công cũng là kết quả thành công” như trên đã nói thì cái sự tự trọng của nhà khoa học ngồi trong ban khảo cũng dễ vượt qua sự nể nang đồng nghiệp bạn bè để có thể chấm vào ô “không đạt”. Ban giám khảo không liên quan đến Lợi thì càng trọng cái Danh của mình.

H.V.T

Advertisements

2 Responses to Bàn góp về chuyện ‘xếp vào ngăn kéo’

  1. Bố Ti Ngố says:

    Ông Quân chia các đề tài đút ngăn kéo làm ba loại, một loại là các nghiên cứu đi trước thời đại (chắc loại này có thể tranh giải Nô ben), một loại chưa có địa chỉ ứng dung và một loại vô dung. Tiếc là ông không cho mọi người biết con số thống kê cụ thể của từng loại trong năm năm gần đây thuộc nhiệm kỳ lãnh đạo của ông, có lẽ số liệu này thuộc bí mật nhà nước.

  2. Năm Gia Định says:

    Nhà mình cũng có mấy cái ngăn kéo bà xã chuyên dùng để cất giữ những thứ chả bao giờ dùng. Có lần bà ấy vắng nhà, mình vứt đi gần hết. Bà ấy phát hiện ra hỏi mình một câu rất dễ thương rằng “ở cái nhà này ông có biết tôi muốn vứt đi nhất cái gì không?”. Mình thọc tay túi quần nghĩ đến “2 viên của ông sư”. Chán đời thật!

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: