“Xã hội” nghĩa là gì?

 

Hà Đăng Hiển
(Tác giả gửi Blog Hahien)

Bà xã mình mua một cái ti vi, đặt ở phòng bếp, cũng là phòng ăn của cả nhà. Có hai mục đích độc quyền, một là để lúc nấu ăn, ghé mắt vào mấy cái phim châu Á cho đỡ buồn, hai là xem các bác sĩ tư vấn gì hay về bệnh tiểu đường để áp dụng. Riêng bản tin thời sự 19 giờ thì nhường cho mình, vừa ăn tối, vừa chăm chú nghe chủ trương chính sách của nhà nước. Mụ ta nhờ thế cũng đỡ bị mê muội vì phim lãng mạn Hàn Quốc, phim lịch sử Trung Quốc, tầm lý luận cũng được nâng cao đều đặn.

Khổ nỗi xem VTV1 lại cứ hay hỏi.

– Này ông, chủ nghĩa xã hội khác chủ nghĩa tư bản như thế nào ?

– Giời ạ, muốn biết đầy đủ chuyện này bà phải đi học một lớp chính trị sơ cấp, ít nhất cũng mất vài ba tháng.

– Thôi, ông biết nhiều, nói ngắn gọn, dễ hiểu cho tôi được không ?

– Vậy thế này nhé. Xã hội tức là cộng đồng, là đại đa số người lao động, là tập thể. Chủ nghĩa xã hội là mình vì mọi người, vì tập thể, còn cá nhân mình chẳng quan trọng, “một người sống ở nhân gian – có chăng chỉ đốm lửa tàn mà thôi”. Còn chủ nghĩa tư bản nó coi cái cá nhân, cái tư nhân là trên hết, nó ích kỷ, nó muốn mọi người vì mình. Chủ nghĩa xã hội không hợp với cái tư nhân, thế được chưa ?

May quá, vừa lúc TV kết thúc món dự báo thời tiết, chuẩn bị có phim Hoàn Châu Cách Cách, mụ ta không căn vặn thêm gì nữa.

Một bữa nghe TV nói về chương trình giải cứu bất động sản đang đóng băng, mụ thắc mắc về mấy thứ gọi là nhà ở xã hội với nhà ở thương mại.

– Này ông, có phải nhà ở xã hội là nhà ở cho tập thể, cho số đông người lao động, còn nhà ở thương mại là nhà xây để bán phải không?

– Thì gần đúng như thế. Nhà ở xã hội là xây cho người thu nhập thấp, nhà ở thương mại thì cao cấp hơn.

– Thế nhà ở xã hội có bán không, nhà ở thương mại có để ở không hả ông ?

– Bà cứ lằng nhằng, nhà nào chẳng để bán, nhà nào chẳng để ở, cứ hỏi lôi thôi làm gì.

– Thế thì cứ nói luôn nhà ở xã hội là nhà ở bán cho người nghèo, dùng chữ xã hội ở đây nghe sai sái thế nào ấy. Chẳng lẽ xã hội lại có nghĩa là người nghèo à.

Mụ này từ ngày nghe thời sự đâm ra hay lý luận.

Được một vài tháng yên yên, tự dưng có lần mụ lại hỏi

– Này ông, tôi nghe nói nhà nước có chủ trương xã hội hóa y tế, giáo dục…, gần đây lại xã hội hóa cả việc xây đài truyền hình cao nhất thế giới, hạ tầng giao thông, sân bay… Thế xã hội hóa là gì hở ông.

– Đây là thực hiện chủ trương nhà nước và nhân dân cùng làm, bằng cả tiền của nhà nước và tiền của nhân dân. Thủ tướng còn nói đại ý là tiền của dân thì dân quản tốt hơn, tránh được tham nhũng của công. Tiền của nhà nước thì gọi là ngân sách nhà nước, tiền của dân tức là tiền xã hội hóa là tiền của tư nhân, bà đã hiểu chưa?

– Ờ ờ, tôi hiểu rồi. Hay nhỉ, lần này xã hội hóa lại có nghĩa là tư nhân hóa. Tôi chẳng được học lý luận gì cả, may còn có ông thông thạo giải thích cho mới hiểu ra nhiều điều mới lạ.

Sáng nay, đi chợ về, nét mặt mụ rầu rầu. Mụ bảo đi cả chợ hôm nay không mua được rau thương mại, đành phải ăn rau xã hội vậy. Hỏi thì mụ giải thích rau thương mại là rau sạch trong cửa hàng, đóng trong túi ni lông, giá cao, dành cho người có thu nhập cao hơn trung bình, còn rau xã hội là rau trồng đại trà, tuy có thuốc trừ sâu, thuốc kích thích, nhưng được cái rẻ thích hợp cho người thu nhập thấp.

 

Advertisements

3 Responses to “Xã hội” nghĩa là gì?

  1. Ánh Dương says:

    “Xã hội” là cái chữ giở mặt giỏi cực! Chủ nghĩa xã hội cao đẹp vậy mà các thứ bệnh xã hội thì kinh lắm! Hay là cũng tốt như nhau? Không biết bây giờ ngoài nước ta còn có nước nào để lại chữ “xã hội” trong tên gọi quốc gia không nhỉ? Hội nhập thế giới mà còn giơ cái chữ này ra cũng hơi khó chơi thực lòng với nhau đấy! Tiếc gì nữa mà không quên béng nó đi!

    • hahien says:

      Bây giờ người ta hay nói tắt. Ví dụ khi dân Đà Nẵng bảo “vô thành phố” thì phải hiểu là “vô TP HCM” mặc dù không có cụm từ “HCM” phía sau. Cũng như vậy, khi người ta nói “các băng nhóm xã hội” thì ai cũng hiểu là để chỉ bọn xã hội đen mặc dù không có chữ “đen” đi kèm, ví dụ một người cùng phố có thể cảnh báo bạn rằng phải cẩn thận với nhà hàng xóm vì nhà ấy là “dân xã hội” đấy!

      Các nhà ngôn ngữ không việc gì phải quá băn khoăn. Ngôn ngữ phản ánh thời đại, theo đó các từ mới hoặc các từ cũ mang thêm các nghĩa mới sẽ xuất hiện để cập nhật với thực tiễn sinh động của cuộc sống. Khi các chuẩn mực bị lộn ngược, xã hội đảo điên thì ngôn ngữ cũng quay lộn, làm xiếc theo cái vòng xoáy đấy mà thôi!

  2. Bố Ti Ngố says:

    Bà xã của tác giả chẳng có chút lý luận gì, chỉ được cái đánh tráo khái niệm là giỏi !

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: