Giữ lễ

 

>> Khi cụ trăm tuổi “hôn” hoa hậu…

 

Nguyễn Thị Hậu
Theo FB Nguyễn kc Hậu

11001727_10204741407034070_5499524087976847145_nSao bây giờ người lớn thì ăn nói cộc lốc, trẻ con toàn ăn nói trống không thế nhỉ?

Chắc có nhiều lần bạn và tôi đã phải thốt lên câu hỏi đó, khi chứng kiến hay chính ta là đối tượng của những câu cộc lốc trống không ấy. Khi nghe những kiểu ăn nói như vậy chính ta thấy mắc cỡ nhưng hình như người nói thì không có cảm giác đó. Mà chẳng cứ với người ngoài, trong nhiều gia đình con cái nói năng với cha mẹ ông bà cũng y như vậy!

Trên thế giới “ảo” thì sao? Tôi vẫn thường liên hệ với sinh viên qua email hoặc qua facebook. Những trao đổi đầu tiên của các em bao giờ cũng làm tôi phải nhắc nhở: nói với thầy cô dù trên mạng cũng phải thưa gửi đàng hoàng, cũng phải có chủ ngữ chứ?! Tôi biết các em chỉ vô ý vô tứ, nhưng vì sao những thanh niên sắp vào đời rồi mà ngôn từ còn chưa có sự lễ phép tối thiểu như thế?

Còn trên các phương tiện truyền thông? Nhan nhản những câu nói cách gọi xếch mé về một người nào đó, nhất là với người đang lâm vào tình trạng không may; đặc biệt khi tranh luận về một vấn đề thì thôi rồi, ngôn từ nói với nhau, nói về nhau thật là kinh khủng! Hình như bao nhiêu năng lượng không thể trút vào nhau bằng vũ lực thì người ta trút vào nhau bằng những từ ngữ nhục mạ nặng nề.

Thực trạng này bắt đầu từ đâu, và khi nào?

Trẻ đến trường mỗi ngày nhìn thấy đầu tiên là dòng chữ “Tiên học lễ hậu học văn”, nhưng Lễ là gì và có thực sự được dạy trước khi học những kiến thức văn hóa? Thử hỏi có thầy cô nào đến trường được dành toàn tâm toàn ý cho chuyên môn mà không phải làm thêm đủ thứ việc từ “nhồi nhét” cho học sinh đến “bồi dưỡng” cho chính mình. Phụ huynh thì tâm lý “Trăm sự nhờ thầy cô” nên rồi trăm “tội” cũng đổ lên đầu thầy cô. Môn văn – một môn giáo dục về “lễ” nhưng con trẻ toàn học văn mẫu, đến nỗi “nhà em có nuôi một ông nội” thì còn biết nói sao!

Trong gia đình bây giờ, nhất là ở các đô thị, một ngày cha mẹ gần con được bao lâu? Sáng tất bật đánh thức cho ăn rồi đưa con đi học, chiều vội vàng đón cho ăn lại đưa đi học thêm, hoặc về nhà thì cũng không còn thời gian trò chuyện. Ngay trong bữa cơm con cái vẫn “cắm mặt” vào ipad vào điện thoại… nhiều khi bố hỏi mẹ nói cũng không nghe hoặc trả lời chiếu lệ. Có khách đến nhà thì vội vàng tránh vào phòng riêng để khỏi phải thưa gửi, cha mẹ thấy vậy cũng kệ, “cho nó thoải mái”.

Ngoài đường thì bất cứ một nguyên cớ nhỏ nào cũng có thể dẫn đến việc chửi bới rồi ẩu đả. Người ta không thể nói với nhau một cách ôn hòa bình tĩnh mà chỉ có thể đôi co cự cãi rồi lớn tiếng nhục mạ nhau. Dường như người ta không đủ lời để nói cho ra lẽ một cách từ tốn rõ ràng, người ta không cho rằng lời nói tử tế có thể giúp giải quyết sự việc một cách êm đẹp?

Ông bà mình đã dạy phải “học ăn học nói”, nhưng người ta chỉ lo cho con cái ăn ngon mà chưa lo dạy chúng nói đẹp. “Khởi đầu là Lời” vậy mà lời nói không được quý trọng, không được dạy dỗ tử tế từ tuổi thơ. Khi chào hỏi dạ thưa không được coi là “lễ” thì sự vô lễ trở nên phổ biến. Lúc đó muốn có LỄ cũng đã muộn!

Lời nói vô lễ, cư xử vô lễ… là hậu quả của một thời gian dài không coi trọng lễ, bởi cách hiểu thô thiển “lễ là phong kiến”, bởi hiểu lễ là biếu xén hối lộ, bởi cho lễ là nịnh trên nạt dưới. Người ta vô lễ vì không biết ai hơn mình, vì không biết mình kém người, vì dốt mà tưởng mình giỏi. Sự vô lễ làm đảo lộn các giá trị, VÔ LỄ thì sẽ BẤT NGHĨA.

Khi xã hội nhan nhản sự vô lễ và bất nghĩa, “tiên học lễ” trong nhà trường có giá trị gì ngoài ý nghĩa như những câu khẩu hiệu khác đầy trên đường phố, mà như một quy luật của tâm lý, xã hội càng nói nhiều về điều gì càng chứng tỏ đang thiếu vắng điều đó.

Sài Gòn 14/11/2014

Advertisements

One Response to Giữ lễ

  1. bố Ti Ngố says:

    “Tiên học LỄ, hậu học VĂN”. Phân biệt lễ và văn là sự phân biệt một cách tương đối VĂN HÓA và VĂN MINH. Lễ thuộc phạm trù văn hóa, trong đó sự ứng xử của con người chiếm phần rất quan trọng – ứng xử với người khác, với thiên nhiên, với nền văn hóa khác, với quá khứ v.v…, và với chính mình. Vô lễ là vô văn hóa, đúng như tác giả nói là nguồn gốc của bất nghĩa.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: