Cần Loại Bỏ Việc Phát Bài Ca Happy New Year của Abba Dịp Tết

 

Hoàng Hữu Phước, MIB
Theo Blog HHP

 

HH – Mình thích bài này của ông nghị Phước, dù cho vì cái sự thích này mà có bị  ghét lây hay bị cho là điên nặng như thiên hạ vẫn hay chế giễu ông. Thích vì tác giả đã bỏ công viết một bài rất dài nhưng đọc cũng không đến nỗi mỏi mắt lắm vì cái sự ngồ ngộ của nó – cái sự ngồ ngộ rất đặc trưng của nghị Phước mà nhiều người bảo là “hâm hâm”. Thích là vì bản dịch bài hát (mà tác giả chú thích là chỉ “giải nghĩa”) vừa sát nghĩa vừa có âm điệu, ngôn từ lại bình dị rất phù hợp là ca từ cho một bài hát. Thành ra sau khi đọc xong bài viết này, mình lại thấy yêu bài hát này hơn và chẳng thấy có  lý do gì để phải loại bỏ việc phát bài ca này vào dịp Tết như đề xuất của ông nghị.

Mình thấy cái ông nghị Phước này rất có tài “quảng cáo ngược”. Cứ cái gì ông chê thì mình thường thấy thích. Khi chưa đọc bài viết này mình cũng thích bài “Happy New Year” nhưng cũng chỉ thích vừa vừa thôi. Đọc xong bài này lại thấy thích bài hát này nhiều hơn.

Hoan hô bác Hoàng Hữu Phước!

Năm 2004 sau khi tôi đăng trên Yahoo!3600 bài Nên Có Lựa Chọn Khác Thay Thế Bài Ca Happy New Year Của Abba, rất nhiều người comment rằng họ đồng tình với các phân tích của tôi về ý nghĩa không sao phù hợp của ca từ đối với văn hóa người Việt cổ và người Việt tân, các nhà đài đã không còn sử dụng bài hát này vào các dịp Tết Tây và Tết Ta. Vài năm sau, tức là vào năm 2009 tôi đăng lại bài này trên Emotino.com vì thấy các nhà đài lại tái sử dụng bài hát vào dịp Tết, và các nhà đài lại ngưng không phát bài hát ấy. Gần đây nhất là vào đầu năm 2013 tôi đăng lại trên blog này[1] do thấy dường như những chức sắc đã từng dọc bài của tôi đã nghỉ hưu, còn lớp cán bộ văn hóa thông tin trẻ chưa biết gì về nội dung khẩn thiết ấy của tôi. Nhưng cách nay vài hôm, một nhà đài đã dành cho bài Happy New Year của Abba những ngợi ca mà bản thân bài hát chưa bao giờ nhận được trên toàn thế giới như: sâu sắc, tuyệt đẹp, được yêu chuộng qua nhiều thập kỷ tại các quốc gia trên toàn thế giới, khiến tôi viết bài số 2 này thay vì cứ mãi post đi post lại bài số 1.

Trước tiên, xin mời các bạn xem nội dung bài hát Happy New Year của Abba (xin lưu ý: bài có những thành ngữ mà sự dịch thuật rất cần cẩn trọng, thí dụ “feet of clay” không phải là “chân đất sét” mà là “những tì vết, những thấp kém”; còn “Happy New Year” tuy có nghĩa của thành ngữ trọn khối là “Chúc Mừng Năm Mới” nhưng trong tình huống của bài ca lại là cách chơi chữ đay nghiến mỉa mai của nhóm từ đơn lẻ thành “lại thêm một năm vui đấy hạnh phúc đấy”, v.v.; đồng thời xin nói rõ tôi chỉ giải nghĩa lời ca tiếng Anh chứ không dịch thuật vì tôi chỉ dịch nếu dó là kiệt tác [2])

 Happy New Year (1)Happy New Year (2)Happy New Year (3)

Và khi các bạn xem minh họa bởi vieo clip minh họa bài hát này

 Happy New Year (4)Happy New Year (5)

các bạn sẽ thấy rõ ràng bài ca Happy New Year hoàn toàn không để hân hoan đón chào năm mới mà là khúc hát tâm tư buồn chán, nhất là khi nữ ca sĩ cất tiếng hát cụm từ “Happy New Year” với vẻ mặt chán chường, còn clip cho thấy cảnh nàng ngồi trên ghế với xung quanh vương vãi tàn tích một cuộc ăn uống mà ai cũng hiểu không thể kéo dài vì ai cũng còn phải đến thăm hơn một nhà và phải thức sớm để đi làm việc ngay sáng hôm sau, còn người chồng hoặc người tình mặc bộ pyjama đứng nhìn phố phường bên dưới qua khung cửa sổ khi ánh sáng ban mai chưa chi đã rạng rồi, chẳng đoái hoài đến người đang thổn thức hát “Happy New Year”.

Còn khi tra cứu tài liệu về âm nhạc, các bạn sẽ thấy bài Happy New Year của Abba chỉ được nhắc đến ở vài nước Châu Âu mà sự xếp hạng cao nhất của bài hát này từ năm 2000 đến 2014 ngay tại quê hương Thụy Điển của Abba là 27-22-4-5-9-42-51-57-54, tại Đan Mạch là 14-16-15-26-38, v.v., nghĩa là chỉ tại bốn hay năm nước Châu Âu bài hát mới được xếp hạng từ 4 (ở Thụy Điển) đến 75 (tại Đức) trong “Top100”, và chưa bao giờ Happy New Year của Abba ở 3 vị trí từ 1 đến 3, do đó không thể phù hợp với kiểu tán dương kiểu thuần Việt: “nổi tiếng nhất và được hát nhiều nhất thế giới”.

Tất nhiên, tính độc lập cũng là điều quan trọng, nghĩa là dù bài Happy New Year là thứ vô danh tiểu tốt đối với đại đa số các quốc gia trên toàn thế giới thì điều đó cũng không phải là ta cũng hùa theo. Song, ai ở Việt Nam là người có thẩm quyền tuyên bố đó là bài hát dược ưa thích nhất Việt Nam để từ năm sau trên thế giới sẽ liệt kê Việt Nam vào danh sách ít ỏi những nước có xếp hạng bài hát ấy? Và sự lựa chọn có đã tính đến sự kiêng kỵ dị đoan mà rất nhiều thính giả của đài phát thanh truyền hình quan tâm đến hay không?

Ngoài ra, so với thông tin đăng trong bài số 1 thì bài số 2 này thu thập được các cập nhật mới hơn như sau về danh sách của những bài hát gọi là nổi tiếng trên thế giới và trở thành bài hát tiêu biểu không những mỗi độ xuân về mà còn là nổi bật trong năm 2014-2015:

Happy New Year (6)

Đặc biệt cần lưu ý rằng dánh sách của mỗi năm dù có thay đổi nhưng luôn có hai điều không bao giờ thay đổi là (a) bản dân ca Auld Lang Syne luôn chiếm ngôi quán quân đầu bảng , và (b) chưa bao giờ có tên bài Happy New Year của Abba trong danh sách thế giới – không phải dánh sách của chỉ 3 hay 4 nước Bắc Âu –  suốt mấy thập niên qua.

Tất nhiên, trong 18 bài trên có những bài có ca từ không phù hợp với sự kiêng kỵ dị đoan của người Việt, song chúng đều thuộc danh mục những bài đón mừng năm mới được ưa chuộng nhất vì ngay cả khi có ca từ buồn thì cũng không yếm thế mà mang lại hy vọng ngời rạng cho biết bao người cùng tâm trạng hay cảnh ngộ khiến bài hát trở thành tích cực. Đặc biệt bài The Millenniem Prayer của Sir Cliff Richard rất thú vị vì dựa trên nền nhạc của nguyên bản bài dân ca Auld Lang Syne mà áp nội dung Kinh Lạy Cha của Thiên Chúa Giáo, vì thế nếu được các ca đoàn ở Nhà Thờ Việt Nam lấy đó làm bài hát cho Chúc Mừng Năm Mới sẽ là điều tuyệt diệu không những đối với người Việt mà còn đối với du khách nước ngoài có mặt tại Việt Nam mùa Giáng Sinh và Tết Tây lẫn Tết Ta.

Nhiều bài hát đặc biệt – có cả các bài trong danh sách trên – cũng thường được chọn làm nền cho các slideshow của các trang web dùng cung cấp cho khách hàng dạng ecard hay của các cá nhân dùng chế tác tặng thân hữu bạn bè dịp Mừng Giao Thừa và Mừng Năm Mới như:

Happy New Year (7)

Rất có thể không phải sự xơ cứng của các nhà đài truyền thông không muốn đầu tư thời gian kiếm tìm sự thật về giá trị thích hợp cho người dân Việt và lựa chọn cẩn trọng từ rừng bài hát du dương sôi động tiếng nước ngoài phù hợp với không khí Tết Việt Nam;

Rất có thể không phải sự bất khả thực hiện trong tổ chức cuộc thi như đề xuất của Bài Viết Số 1[1] nên cứ bài Happy New Year mà phát rồi tự tiện ngợi ca nó để biện minh cho sự lựa chọn áp đặt của nhà đài;

Mà chính là nhiều bài hát mừng năm mới vẫn còn ở dạng phải trả tiền bản quyền rất phức tạp và tốn kém nên nhà đài cứ bài Happy New Year mà phát miễn phí vô tư. Nếu đây là sự thật thì chỉ biết mong sao có “ca sĩ đại gia” bỏ tiền ra mua bản quyền để hát một hoặc những bài đặc biệt trong danh mục cũng như quyền đặt lời ca tiếng Việt, để người Việt không bị ép phải nghe hoài bài Happy New Year của Abba hoặc sợ hết hồn phải bấm remote control chuyển ngay kênh mỗi khi nghe trỗi lên tiếng nhạc não nuột tằng tắng tằng sợ xui xéo cả năm.

[Ghi chú: Nhân viên của tôi đã được yêu cầu chuyển ngay bài viết này cho các vị lãnh đạo Nhà nước trong lĩnh vực truyền thông và văn hóa giáo dục, thay vì theo lối cũ hơn chục năm qua cứ đăng trên blog rồi ai muốn đọc thì đọc khiến có sự tái xuất hiện đi tái xuất hiện lại của bài Happy New Year phản văn hóa Việt của Abba cũng như tái lập đi lập lại của Bài Viết Thứ Nhất của Lăng Tần vào dịp Tết thiêng liêng của dân tộc Việt Nam]. 

Hoàng Hữu Phước, Thạc-sĩ Kinh-doanh Quốc-tế

Tham khảo:

[1] Hoàng Hữu Phước. 29-12-2013. Nên Có Lựa Chọn Khác Thay Thế Bài Happy New Year Của Abba – Bài Viết Thứ Nhất. https://hoanghuuphuocvietnam.wordpress.com/2014/01/25/nen-co-lua-chon-khac-thay-the-bai-ca-happy-new-year-cua-abba-2/

[2] Hoàng Hữu Phước. 03-3-2012. Tôi Và Nữ Sĩ Tuệ Mai. https://hoanghuuphuocvietnam.wordpress.com/2014/11/10/toi-va-nu-si-tue-mai/

9 Responses to Cần Loại Bỏ Việc Phát Bài Ca Happy New Year của Abba Dịp Tết

  1. saigonnaise says:

    Một bài viết quá sức điên khùng và bài dịch sai be bét thế mà cũng là Thạc sĩ kinh doanh quốc tế,đại biểu nhân dân.Đất nước dậm chân tại chỗ cũng do có mấy người lãnh đạo như thế này trách chi dân chúng khinh bỉ và xa rời.

    • hahien says:

      Không có ý kiến gì về nhận xét của bác rằng đây là một bài viết “quá sức điên khùng”. Nhưng bản dịch của ông “Thạc sĩ kinh doanh quốc tế” này theo tôi là OK đấy chứ!

      • saigonnaise says:

        Happy New year,Happy New year; mà dám dịch : Lại thêm một năm vui đấy hạnh phúc đấy.

  2. Hà Ánh Dương says:

    Thế theo saigonnaise “Happy new year, happy new year” chuyển sang tiếng Việt là gì, trước khi bàn thêm ông Phước “sai be bét” ra sao ?

    • saigonnaise says:

      Theo bạn nghĩ dịch sát nghĩa ra sao câu đó ?

      • hahien says:

        OK. Cứ cho lời dịch của ông Phước trong ngữ cảnh của bài hát “Lại thêm một năm vui đấy hạnh phúc đấy” là “sai be bét” so với câu tiếng Anh “Happy New Year” như ý kiến của bác. Vậy theo bác, giả sử chúng ta có câu tiếng Việt “Lại thêm một năm vui đấy hạnh phúc đấy” thì bác dịch sang tiếng Anh là gì? 🙂

      • hahien says:

        Nhân đây nhờ các bác nào giỏi tiếng Anh dịch giúp em mấy câu này sang tiếng Anh:

        1) Chúc mừng năm mới
        2) Mừng năm mới hạnh phúc
        3) Năm mới hạnh phúc
        4) Năm mới hạnh phúc nhỉ!
        5) Năm mới hạnh phúc quá
        6) Năm mới hạnh phúc thế ư!
        7) Năm mới hạnh phúc lắm đấy!!!

        Em không rành tiếng Anh nên các bác dịch thế nào em cũng OK hết, kể cả không bàn đến chuyện này nữa cũng là một cách dịch rất thoáng. Xin cám ơn các bác.

  3. saigonnaise says:

    Bàn vui thôi không có cãi nhau làm chi mấy chuyện vớ vẩn này đâu anh HH. cái sai dễ thấy là chữ “lại” chắc ai cũng hiểu chữ “lại” (again) nói lên ý gì,và dĩ nhiên trong chữ Happy new year ta thấy nó nằm ở đâu trong 3 từ ngữ này.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: