Có phải cứ “ta” chê “mình” thì đều là tự ti?

 

Hà Hiển

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều

Trong bài viết ‘Chúng ta có biết đứng dậy và bước đi hay không?’, tác giả – cũng là nhà thơ – Nguyễn Quang Thiều viết  “Bây giờ, cứ hễ nói đến đất nước Việt Nam, nói đến người Việt Nam là không ít người Việt Nam chúng ta tự chê bai mình không tiếc lời. Chúng ta tự vẽ lên chân dung chúng ta xấu xí đến không tưởng. Không ít người nước ngoài trố mắt kinh ngạc khi nghe chính người Việt nói về người Việt.”

Mình nghĩ, nếu “mình” và “ta” luôn luôn là đồng nhất mà “ta” lúc nào cũng “chê bai mình không tiếc lời”, thì đúng là tự ti thật.

Nhưng có nhiều thứ là “mình” mà lại không hẳn là ” ta” thì chê bai “mình” cũng không có nghĩa là tự hạ thấp “ta”, và vì thế không phải là tự ti.

Ví dụ:

– Nếu “chúng ta” chê bai ý thức giao thông của “mình” là kém thì đúng là chúng ta đang chê chính chúng ta vì trong “mình” ấy có chúng ta, bạn bè ta, anh chị em ta, và có khi cả ta nữa đôi khi cũng phải vượt đèn đỏ để tránh xe của đồng bào ta phía sau húc vào đít …  Nhưng cái sự tự chê này lại là tự chê đúng, không thể nói là tự ti.

– Nếu “chúng ta” chê  “sân bay mình” là tệ nhất thế giới, thì không hẳn là chê bai chúng ta mà là chê những người có trách nhiệm quản lý và điều hành sân bay. Những người này không phải đa số “chúng ta” nói chung. Vì thế không thể bảo chê như thế là tự ti.

– Hoặc nếu “chúng ta” bảo “nền giáo dục của mình” rất lạc hậu thì chúng ta đâu có chê gì chúng ta mà chúng ta đang chê những người  có trách nhiệm đối với nền “giáo dục nước mình” đấy chứ

– Hoặc nếu “chúng ta” chê “TP HCM mình” sao bây giờ tội phạm lộng hành thế, thì chúng ta cũng đâu có chê gì chúng ta trừ khi “chúng ta” cũng chính là công an hay ông chủ tịch thành phố.

– Hoặc, cũng như vậy nếu có ai không phải là thành viên chính phủ mà chê “chính phủ mình” yếu kém thì có phải là người ấy chê  chính họ không? Tôi cho là không. Và nếu thế thì người đó không ‘tự ti” khi chê bai như vậy. Và trong trường hợp này thì cũng không rõ ý ông Nguyễn Quang Thiều khuyên “chúng ta” đứng dậy là đứng thế nào và bước đi là bước đi đâu?   🙂

v.v… và v.v…

Nói chung chung như nhà thơ Nguyễn Quang Thiều rất dễ gây lẫn lộn giữa “mình” và “ta”, không khéo dẫn đến nhiều tình huống nhận vơ.

“Ta” và “mình” không phải lúc nào cũng là một bác Thiều ạ. Nên không phải cứ “ta” chê bai “mình” thì đều là tự ti cả.

Để kết thúc, xin được nói thêm một chút vẫn cái ý này, nhưng mà là nói riêng với bác Thiều:

Ví dụ như nếu chúng tôi bảo thơ thẩn của các “nhà thơ mình” bây giờ đọc chán lắm, thơ chẳng ra thơ thì chúng tôi đâu phải là tự ti. Chê như thế là chúng tôi đâu có chê chúng tôi mà chúng tôi đang chê những người như nhà thơ Nguyễn Quang Thiều đấy chứ. Nhưng nếu ông Thiều mà lại chê như thế thì mới có thể bị đánh giá là tự ti hay không 🙂

 

6 Responses to Có phải cứ “ta” chê “mình” thì đều là tự ti?

  1. HỒ THƠM1 says:

    Hi hi… Cụ Hà Hiển nói chỉ có đúng trở lên!

    Cụ Thiều chơi chữ nên đem từ “ta” + “mình” + tôi + “chúng ta” ra “khuấy” nhuyển rồi hỏi to nghe rất oách:
    ‘Chúng ta có biết đứng dậy và bước đi hay không?’

    “Chúng ta” cũng nên hỏi lại cụ Thiều: “Chúng ta có giấy phép đứng dậy và bước đi thong thả hay không?
    “Chúng ta” đang sống ở môi trường …”lom khom” nên không phải muốn “đứng dậy” là đứng dậy ngay được đâu!

    • hahien says:

      Cám ơn Bác Hồ Thơm đã chia sẻ. Theo tôi thấy thì nhân dân Việt Nam “chúng ta” về bản chất nói chung chẳng tự đề cao, cũng chẳng tự ti. Chỉ có lúc thì được “một bộ phận không nhỏ” đưa lên mây xanh, là “tinh hoa loài người” hay “lương tâm của thời đại” gì đó, còn bây giờ thì lại bị hạ thấp là “mặt bằng dân trí kém” nên không thích hợp với các chuẩn mực văn minh dân chủ thông thường ở các xứ khác. “chúng ta” thì đã khổ lắm rồi mà sao bây giờ nhiều người đã không giúp được gì cho “chúng ta” thì thôi lại cứ hay đổ thừa cho “chúng ta” như thế! Tôi nghiệp cho “chúng ta” quá!

  2. Thợ Cạo says:

    Rất chi đồng cảm với HH, cứ đâu phải cứ “chửi” cho đã “mồm” lắm khi đau tim lắm!

  3. Hà Ánh Dương says:

    Nhà thơ Thiều trong bài của HH mới là “bác” rồi “ông” mà sang “Hồ THơm1” đã thành “cụ”, chắc muốn vinh danh thành “cụ nhà thơ”, “cụ thơ” hay “bậc cụ trong hội thơ”? Hi hi!

  4. Pingback: Xin đừng đổ cho dân kém “giác ngộ”! | Hahien's Blog

  5. Pingback: Với anh Ba Dũng | Hahien's Blog

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: