Nguyên nhân cháy xe – Liệu xăng dởm có phải là thủ phạm?

Hà Hiển

Trong khi chưa có kết luận chính thức dựa trên những bằng chứng pháp lý từ các cơ quan chức năng thì câu hỏi trên cũng chỉ là một trong những khả năng được đặt ra (*)

Nhưng khả năng này có vẻ rất cao khi, như một bài báo rất đáng tham khảo trên Dân Trí ngày hôm nay của tác giả Việt Hưng với tựa đề  “Liên tiếp các vụ cháy nổ xe: Tầm ngắm ở xăng không đúng quy chuẩn”  (**) đã có câu phân tích rất ngắn gọn ở phần đầu rằng “khi hàng loạt xe máy, ô tô thuộc nhiều hãng xe bốc cháy khi đang đi hay dừng đỗ, trong nhà hay ngoài phố… Điều này dẫn đến một suy luận: Không phải lỗi kỹ thuật mà là nhiên liệu có vấn đề?“.

Không chỉ có các xe máy do Honda sản xuất mà còn có xe của nhiều hãng khác cũng cháy, không chỉ xe mới mà cả xe cũ cũng cháy, không chỉ xe máy mà cả ô tô đủ loại từ xe tải, xe khách, xe con đều cháy cả. Đây là lý do mà càng ngày người ta càng nghĩ xăng dầu dởm,hoặc các chất công tác (working fluid) không đúng tiêu chuẩn được xe sử dụng hơn là các khuyết tật hay các lỗi kỹ thuật của xe là thủ phạm của các vụ cháy này.

Chủ blog này cũng có thiên hướng nghi nhiên liệu có pha thêm những phụ gia không thích hợp hoặc với nồng độ không thích hợp là nguyên nhân gây ra các vụ cháy nổ trên.

Mà hàng loạt vụ cháy xe được thông kê chỉ trong vòng chưa đầy 1 tháng cho đến nay, dường như không có xe nào sử dụng nhiên liệu diesel. Điều này dẫn đến nghi vấn tập trung vào xăng.

Bài viết trên báo Dân Trí hôm nay đưa ra một giả thiết là xăng có thể bị pha thêm chất methanol mà theo phân tích của tác giả là ” nguy cơ cháy nổ tăng lên rất nhiều bởi methanol là một loại dung môi hòa tan cực mạnh, có thể ăn mòn các ống gioăng tại các chi tiết máy, các đường ống cao su dẫn nhiên liệu… Chính điều này dẫn đến rò rỉ nhiên liệu, chảy tràn ra ngoài. Và nếu tia lửa điện (đầu bugi, các mối nối dây điện bị hở…) hay nguồn nhiệt lớn như cổ ống xả, việc bắt cháy là không thể tránh khỏi.”

Đây là một suy luận không phải là không có lý khi theo bài báo này thì  “Một lít methanol trên thị trường hiện có giá khoảng 11.000đ, nếu pha vào xăng với tỉ lệ khoảng 20-30%, người bán có thể lãi từ 4.000 – 6.000 đồng/lít mà quan trọng là người dân không thể phát hiện được nếu sử dụng loại xăng pha này.”

Ở phần bình luận dưới bài báo này, ý kiến của một độc giả có tên là Thảo Linh cũng chia sẻ hướng suy luận này như sau:

” Tôi còn nhớ một giáo sư hàng đầu ngành động cơ nhiệt Việt Nam có nói: Nếu pha cồn ( Methanol) vào xăng khoảng 10 – 15%, thì không ảnh hưởng nhiều lắm đến công suất của động cơ xăng, nhưng một điểm lưu ý là tất cả các roăng, phớt … làm kín hệ thống cung cấp nhiên liệu xăng trên ô tô và xe máy hiện nay chỉ chịu được những hóa chất trong xăng mà có thể không chịu được những nhiên liệu pha vào (ví dụ như cồn). Do đó, nếu pha cồn vào trong xăng có thể làm hỏng các roăng, phớt… và dẫn đến nhiên liệu có thể rò rỉ. Khi nhiên liệu rò rỉ qua các roăng, phớt … này nếu gặp mồi lửa (dây điện bị chạm, khí thải… ) có thể gây cháy.”

Liệu có phải trong xăng có bị pha thêm methanol dẫn đến làm hỏng các gioăng phớt, đường ống  dẫn xăng bằng cao su như giả định trong bài báo này (hay nó bị pha thêm chất nào khác  và không chỉ phá hỏng các chi tiết bằng cao su mà và/ hoặc có thể gây ăn mòn với tốc độ rất mạnh các bộ phận bằng kim loại trong hệ thống cung cấp nhiên liệu) (***) là nguyên nhân làm rò rỉ xăng gây cháy nổ hay không? Và nếu đúng như vậy thì vì mục đích trục lợi cá nhân hay phá hoại ? Những giả thiết trên vẫn chỉ là những nghi vấn nhưng như phân tích ở trên, những nghi vấn này cần phải nằm trong “tầm ngắm” chính của các cơ quan chức năng trong quá trình điều tra hiện nay.

———————————————————————————————-

(*) Trên trang mạng “Giáo dục Việt Nam” (GDVN) cách đây mấy ngày (23/12/2011) thì có bài phản bác lại nghi vấn này với tựa đề “Chuyên gia bác bỏ khả năng xe liên tiếp cháy, nổ do xăng bẩn” trong đó trích lời Tiến sĩ Vật lý Nguyễn Văn Khải rằng: “Nếu đổ lỗi cho xăng pha tạp chất mà gây cháy nổ là những người không hiểu gì về vật lý”. Bài báo này cũng trích dẫn ý kiến của PGS. TS Lê Văn Cát ủng hộ quan điểm của TS Khải khi ông phát biểu rằng “bản thân xăng (dù lẫn tạp chất) cũng không thể gây ra cháy, bởi lẽ, xăng phải thoát ra khỏi động cơ mới cháy chứ nằm trong động cơ thì không thể cháy được”

Chủ blog tôi nghĩ nhiều người dù có thể dốt vật lý đến đâu cũng không hẳn là không thể hiểu được những điều các chuyên gia này muốn truyền đạt. Đúng là “xăng phải thoát ra khỏi động cơ mới (gây ra) cháy” như lời ông Cát nói. Và nếu nó vẫn nằm trong động cơ mà chưa thoát ra ngoài thì dù nó có pha thêm methanol hay tạp chất gì thì cũng không thể gây cháy được như ý kiến rất chuẩn xác của các ông .

Như vậy những điều ông TS Khải và TS Cát nói là “chuẩn không cần chỉnh” nhưng chỉ với điều kiện là xăng vẫn nằm yên trong (hệ thống cung cấp nhiên liệu) động cơ. Vấn đề là ở chỗ các ông chưa đề cập hoặc phân tích về khả năng có những tạp chất nào đó (mà tác giả Việt Hưng của Dân Trí giả định là methanol) bị pha lẫn trong xăng gây ra việc hỏng hóc các chi tiết/ đường ống của hệ thống dẫn nhiên liệu dẫn đến rò rỉ xăng, làm xăng “thoát ra khỏi động cơ” (như chữ dùng của ông Cát)  và chính sự “đào thoát” này mới gây ra cháy nổ.

Vì vậy nói “xăng lẫn tạp chất có thể gây cháy nổ” chỉ là một cách nói tắt của việc nghi vấn rằng có thể có các tạp chất không phù hợp mà người ta vô ý hay cố tình cho vào xăng mà hậu quả của nó trước tiên là gây hỏng hóc các chi tiết của hệ thống nhiên liệu, sau đó gây rò rỉ xăng rồi do xăng rò rỉ mới phát cháy khi gặp  tia lửa (có thể do ma sát hoặc tia lửa từ ống xả, hệ thống điện bị  chập hoặc nhiệt độ cao ở môi trường chung quanh…)

Như vậy nguyên nhân trực tiếp gây cháy mà bài viết trên Dân Trí muốn nói đến là sự rò rỉ của xăng. Còn việc nó rò rỉ là do tạp chất gây ăn mòn/ hỏng hóc hệ thống nhiên liệu (như tác giả cho rằng đó có thể là methanol) chỉ là một giả định. Còn nếu ông Khải vẫn cho rằng chỉ có những người “không hiểu vật lý” mới đưa ra những giả định này thì chủ blog tôi rất mong muốn cắp sách đến nhà thầy Khải để học lại môn Vật lý.   🙂

(**) Xem bài trên Dân Trí theo đường link dưới đây:

http://dantri.com.vn/c728/s728-551327/lien-tiep-cac-vu-chay-no-xe-tam-ngam-o-xang-khong-dung-quy-chuan.htm

(***)  Trong bài viết “Có cần kiểm tra xăng trong vụ cháy nổ xe hàng loạt” trên trang blog BS Hồ Hải, tác giả cũng nghi ngờ tạp chất lẫn trong xăng có thể là nguyên nhân gây ra các vụ cháy nổ xe vừa qua, chỉ có khác bài trên Dân Trí là tác giả nghi ngờ acetone chứ không phải methanol có thể là thủ phạm.

Chỉ có một chi tiết thiếu chuẩn xác trong bài viết của BS Hồ Hải  là tác giả cho rằng việc pha  acetone vào xăng “thường sẽ làm chỉ số octane tăng lên và dễ cháy nổ”. Chỉ số octane cao hay thấp chỉ liên quan đến khả năng kích nổ bên trong động cơ, là một vấn đề kỹ thuật không liên quan gì đến việc cháy nổ xe là hiện tượng nhiên liệu cháy bên ngoài động cơ (xin lưu ý “kích nổ” là một cụm từ kỹ thuật trong chuyên ngành động cơ đốt trong mà chủ blog tôi trong khuôn khổ bài này không có ý bàn thêm, khác với khái niệm “nổ” bên ngoài động cơ theo nghĩa thông thường như các vụ cháy nổ xe máy vừa qua – điều này thì phù hợp với các ý kiến rất chuẩn xác của các TS Nguyễn Văn Khải và Lê Văn Cát trong bài viết trên GDVN đã đề cập ở trên ).

Nhưng khả năng thứ hai mà BS Hồ Hải cho rằng “nếu acetone có mặt trong xăng để dùng cho các động cơ có dây dẫn xăng vào động cơ nổ bằng cao su hoặc chất dẻo tổng hợp, nó sẽ bào mòn và làm cho ống dẫn một ngày đẹp trời sẽ rò rỉ xăng. Việc rò rỉ xăng trên mặt một động cơ đang vận hành có nhiệt độ cao…..sẽ phát hoả dẫn đến cháy nổ” thì lại là một ý kiến rất đáng lưu tâm.

 Tổng hợp của Hahien’s Blog 

2 Responses to Nguyên nhân cháy xe – Liệu xăng dởm có phải là thủ phạm?

  1. Pingback: Chỉ số octane cao hay thấp trong xăng không liên quan gì đến các vụ cháy nổ xe « Hahien's Blog

  2. Pingback: Hy vọng sang năm mới không phải “đoán mò” nữa. « Hahien's Blog

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: