Hãy yêu nhau đi…

Hà Hiển  (BBC)

 

Hãy yêu nhau đi khi rừng thay lá
Hãy yêu nhau đi giòng nước đã trôi xa
Nước trôi qua tim rong đầy trí nhớ
Ngày mãi mong chờ ngày sẽ thiên thu…

…Hãy yêu nhau đi quên ngày u tối
Dù vẫn biết mai đây xa lìa thế giới
Mặt đất đã cho ta những ngày vui tới
Hãy nhìn vào mặt người lần cuối trong đời…

(TCS – 1970)

Những ngày này, khi nghe lại những ca từ trên từ bài hát “Hãy yêu nhau đi” của nhạc sỹ Trịnh Công Sơn, trong tôi lại ngập tràn 1 cảm giác khó tả, thấy sao mà thương mình, thương người, thương đất nước mình đến thế…Không biết có phải vì tôi “hơi bị sến” hay là người quá mơ mộng?

Nhưng dù có mơ mộng đến mấy thì cũng phải trở về với thực tại thôi.

Xin được bắt đầu bằng câu chuyện về sự thiếu thân thiện và tinh thần cảnh giác

Không biết có phải tôi cũng là người quá nhạy cảm không mà có cảm giác bây giờ hình như dân ta càng ngày càng chẳng… ưa gì nhau.

Đến nơi công đường thường gặp phải những ánh mắt lạnh lùng vô cảm đã đành, ra đường, đi đến đâu cũng hiếm gặp những ánh mắt thân thiện, thay vào đó người ta cứ nhìn nhau hằm hằm hay nghi kỵ thế nào ấy!

Có lần tôi vào 1 quán sách ở phố Tràng Tiền, Hà Nội nhưng có lẽ vì đứng hơi lâu mà chưa tìm được cuốn sách mình cần mua nên cô bán hàng mặt khó đăm đăm mang hương ra đốt vía với ý đuổi tôi đi. Đấy là quán sách, nơi mà hàng hóa được gọi là “văn hóa phẩm” chứ không phải ở những nơi mà dân gian gọi là “hàng tôm, hàng cá” đâu nhé!

Một lần mới vào TP HCM, vì không thuộc đường sang nhà người quen ở Quận 7 nên tôi vừa đi vừa phải hỏi đường. Nhưng phải hỏi đến người thứ 5 thì mới được tận tình chỉ dẫn một cách lịch sự, còn 4 người kia thì người đầu tiên đã vội xua xua tay quay đi ngay khi thấy tôi mới đến gần chưa kịp hỏi, người thứ 2 thì không quay đi nhưng ngửa mặt lên trời giả bộ không nghe thấy, người thứ 3 thì nhìn tôi như nhìn 1 người từ hành tinh khác, còn ông thứ 4 thì tỏ vẻ khó chịu ra mặt khi tôi mới vừa mở miệng, hoảng quá tôi phải nói rằng cho tôi xin lỗi đã làm phiền anh thì ông ta thậm chí còn có vẻ nổi giận hơn, nhìn chằm chằm vào tôi như muốn ăn tươi nuốt sống!

Hay là tôi có “cái mặt không chơi được” như nhân vật gì đấy trong 1 truyện ngắn của cụ Nam Cao? Nhưng tôi nhớ khi ở nước ngoài, mỗi khi bị lạc và phải hỏi đường, gần như bất kỳ ai cũng chỉ dẫn rất nhiệt tình. Một lần ở Singapore có anh thanh niên sau khi chỉ đường cho tôi, vẫn không yên tâm là tôi đã biết nên đã dẫn tôi đi đến tận bến xe buýt, đưa lên xe về đến bến cuối cùng rồi mới chịu quay trở lại ngược với hướng mà anh ta đã dẫn tôi đi.

Khi tôi kể câu chuyện hỏi đường về Quận 7 cho một anh bạn thì anh ấy bảo ông phải thông cảm với người ta, ông không biết chuyện những kẻ bất lương giả vờ hỏi đường rồi móc túi hay cướp giật người đi đường hay sao, rồi còn bao nhiêu chuyện khác nữa xảy ra hàng ngày như giả vờ đi nhờ xe rồi cướp xe hay giả vờ cho đi nhờ xe rồi cướp của đấy ông ạ.

Thảo nào cứ đi ra ngoài đường bây giờ là người ta lại cảnh giác với nhau 1 cách cao độ như thế.

Không chỉ ở trên đường, trên đài trên báo thì chẳng lúc nào thiếu những lời kêu gọi cảnh giác với các “thế lực thù địch”, bọn “diễn biến hòa bình” , thỉnh thoảng lại thấy trên tivi đưa tin về những vụ xét xử những kẻ kêu gọi dân chủ hay đa đảng được miêu tả là nguy cơ hàng đầu đe dọa cuộc sống ổn định và yên bình của nhân dân. Nhưng đấy là những việc đã được Nhà nước lo rất chu đáo rồi nên có lẽ dân ta, dù được nhắc nhở rất kỹ, hình như chẳng lo lắng lắm, thay vào đó, sự cảnh giác truyền thống đã được giáo dục rèn luyện của dân ta có vẻ tập trung vào những mối hiểm nguy, không phải trên ti vi hay trên báo, mà thực sự đang xảy ra ngoài đường hay ở bất kỳ nơi nào khác bên ngoài ngôi nhà mà họ dùng làm nơi trú ẩn hàng ngày.

Câu chuyện mà tôi đề cập ở trên chỉ là những ví dụ hết sức nhẹ nhàng về sự nghi kỵ hay thiếu thân thiện mà chúng ta thường thấy ở ngoài đường. Nhưng nếu muốn chứng kiến 1 cách sinh động nhất điều đó thì hãy tham gia giao thông ở trên đường, nơi thậm chí người ta có thể cảm nhận 1 bầu không khí thù nghịch rất rõ, từ cảnh tranh giành nhau hỗn loạn đến sự cảnh giác, dè chừng lẫn nhau 1 cách cao độ hoặc sẵn sàng ném vào nhau những ánh mắt mang hình viên đạn và những lời chửi rủa cục cằn nhất.

Có thể có người, nhất là những ai cứ mỗi khi đi ra ngoài là được xe cảnh sát hú còi dẫn đường, cho rằng những điều tôi nói ở trên là quá đáng, là suy diễn, là thổi phồng sự việc.

Những cái chết

Nhưng khi những cái chết của người dân vô tội thực sự đã xảy ra từ bầu không khí thù nghịch ấy thì đó không phải là chuyện để đùa. Đó là sự thật đáng báo động, là sự thật nóng bỏng mà không cần ai phải đổ dầu hay lửa vào thêm.

Nếu vào Google tìm cụm từ “án mạng từ va chạm giao thông” thì ta sẽ thấy vô số vụ án như thế, năm nào, tháng nào, ở đâu cũng có như : “ngày càng nhiều vụ nổ súng sau va chạm giao thông”, “Va chạm giao thông dẫn đến giết người”, “Giải quyết va chạm giao thông bằng múa võ”, “ Đánh 2 người cấp cứu chỉ vì va chạm giao thông”, “thủ phạm gây tai nạn giao thông rồi cưỡng hiếp luôn nạn nhân”…

Sơ sơ chỉ tính riêng trong năm 2009 và những ngày đầu tiên của 2010 đã xảy ra các vụ án sau:

1h15 sáng ngày 8/6, tại khu vực đường Yên Phụ, Hà Nội từ xích mích sau 1 vụ va chạm giao thông nhỏ một người bị bắn vào mặt.

– 18h ngày 19/5, tại huyện Hưng Nguyên (Nghệ An), một thanh niên bị đâm chết từ 1 va chạm giao thông… không liên quan đến mình

13/5 tại ngã tư Hoàng Minh Giám- Lê Văn Lương, Hà Nội – án mạng vì va chạm giao thông – 1 người bị đâm chết.

26/11 – va chạm giao thông, 1 người bị đâm chết trên đường Hà Nam- Hà Nội

Chỉ vì va quệt nhẹ trong đêm Noel, một thanh niên bị 4 thanh niên khác đâm chết tại Đồng  Nai…

– … Và gần đây nhất, ngày 30/1/2010, trên đường Kha Vạn Cân (Thủ Đức – TP HCM), 1 công nhân cũng bị đâm chết sau 1 vụ va chạm giao thông rất nhẹ trong khi đang tắc đường…

Không chỉ ném vào nhau những ánh mắt thù hận rồi giết nhau từ va chạm giao thông, người ta còn giết nhau chỉ vì những lý do lãng nhách. Chẳng hạn nếu lại vào google để tìm cụm từ “án mạng vì “nhìn đểu”” thì số lượng kết quả tìm được nhiều đến mức đáng kinh ngạc!

“Nhìn đểu” đã trở thành một cụm từ chính thức được sử dụng phổ biến trên các phương tiện thông tin đại chúng để diễn tả chính xác nhất sự nghi kỵ, sự thiếu tin cậy giữa người với người ở nước ta trong thời đại @. Và hậu quả là cũng đã có nhiều người chết.

Bao giờ người biết yêu người?

Liệu có phải thực sự chúng ta đang sống trong 1 xã hội ổn định và yên bình hay không khi mà chung quanh chúng ta là bầu không khí thiếu tin cậy, thiếu thân thiện, thậm chí là thù nghịch giữa người với người như thế?

Cách đây không lâu trên báo có đưa tin một ngân hàng nước ngoài xếp hạng Việt Nam là 1 trong những nơi thân thiện với người nước ngoài. Tôi không biết cái ngân hàng đó đã làm 1 cuộc điều tra tìm hiểu về mức độ thân thiện của người Việt Nam với chính người Việt nam hiện nay hay chưa nhưng xin được trích ra ở đây phát biểu rất đáng chú ý của ông Morris, Trưởng Đại diện Trung tâm Nghiên cứu Nông nghiệp Quốc tế Australia đã được VietNamNet trích dẫn rằng: “…các bạn thường dành cho người nước ngoài chúng tôi một sự tôn trọng dễ dàng, nhiều khi khác hẳn cách ứng xử giữa các bạn với nhau”.

Ông Morris nói như thế theo tôi là vẫn còn giới hạn ở mức độ xã giao, hoặc là ông vẫn chưa có đủ thông tin. Sự ứng xử giữa người Việt với người Việt bây giờ nhiều lúc phải nói là tàn bạo, chẳng hạn như câu chuyện đang xôn xao dư luận về sự kiện người quản lý 1 trang trại ở Buôn Ma Thuột bị tố cáo là đã để mặc cho đàn chó béc giê của ông ta cắn xé đến chết 1 bà già. Nếu sự việc đúng như những gì người ta tố cáo thì có thể coi đây là 1 ví dụ nữa trong nhiều ví dụ điển hình về sự vô cảm và tàn bạo trong ứng xử giữa người và người ở nước ta hiện nay.

Có thể có người lại nói, nước nào mà chẳng có những hiện tượng tiêu cực.

OK, nhưng có ở đâu mà người ta hay “nhìn đểu” nhau rồi giết nhau chỉ vì “nhìn đểu” như thế không? Ở đâu mà hơi va chạm 1 tý ngoài đường là người ta cũng có thể nhảy xổ vào nhau rồi nện nhau bằng những đòn thù hung hãn nhất và sẵn sàng tước đoạt mạng sống của nhau như thế không?

Vâng, thỉnh thoảng ở Mỹ , Đức, Hà Lan hay ở nước nào đó cũng có 1 vài kẻ mắc bệnh tâm thần xả súng giết người hàng loạt ở chốn học đường hay nơi công cộng. Nhưng đó là những kẻ bị bệnh tâm thần và vì thỉnh thoảng mới xảy ra 1 vụ nên những sự kiện như thế mới làm chấn động cả đất nước của họ. Bọn “đầu trọc” ở Nga thì cũng chỉ thù địch với những người châu Á.  Còn ở ta, theo thống kê chưa đầy đủ như các ví dụ ở trên thì trung bình cứ 2 tháng lại có 1 vụ người  Việt giết nhau vì va chạm giao thông. Và con số đáng báo động  về những vụ người  Việt “nhìn đểu” nhau (do ghét nhau?) và giết nhau vì “nhìn đểu” có phải là “chuyện thường ngày ở huyện” nên chẳng ai thấy phải động lòng?

Đấy là chưa kể đến việc người ta giết nhau dần dần bằng cách tàn phá môi trường, hủy hoại môi sinh, cho nhau ăn những hoa quả được tiêm hóa chất độc hại, chân gà thối, hành phi bằng dầu bẩn…

Những gì xảy ra ngoài đường, trong đó có câu chuyện anh bạn tôi đề cập ở trên về những kẻ bất lương giả vờ hỏi đường để móc túi hay cướp giật, đã làm cho những bài học mà các thầy cô giáo dạy cho con trẻ về sự sẵn sàng thăm hỏi giúp đỡ người khác lại có thể mang đến những mối nguy hiểm tiềm ẩn đến nỗi các ông bố bà mẹ phải dạy con mình làm ngược lại là tránh xa những người lạ khi ra đường trong cái thời buổi “Thạch Sanh thì ít, Lý Thông thì nhiều” này.

Chẳng trách mà dân ta cứ mang tiếng là “vô cảm” khi làm ngơ không dám can thiệp vào những chuyện bất công ở ngoài đường.

Người ta thường đổ lỗi cho lớp trẻ, cho nền giáo dục của nước nhà là đã tạo ra cái môi trường như vậy. Còn anh bạn tôi thì bảo, trong hoàn cảnh này, khó nhất là dạy bảo trẻ con.

Trong 1 môi trường như vậy, nói những chuyện to tát như lý tưởng, đạo đức, lẽ sống, dân chủ, công bằng, văn minh… để cho người ta tin, để mà không ngượng mồm, quả là điều rất khó. Và người VN thiếu độ tin cậy lẫn nhau đến mức nếu có ai nói ra những điều tốt đẹp ấy thì rất dễ bị người khác bĩu môi, ông này thì bảo ông kia là cao đạo, là lên gân, là đạo đức giả, là nói một đằng làm một nẻo…, đến lượt ông kia lại bảo ông này là “cơ hội chính trị”, là “phản động”, là có động cơ mờ ám gì ở đằng sau…

Tôi thì cố gắng nghĩ những gì mình viết ở trên chỉ xảy ra ở một khúc quanh trong lịch sử hàng nghìn năm của dân tộc có truyền thống “nhiễu điều phủ lấy giá gương…” nhưng cũng buồn vì cái “khúc quanh” ấy lại chứa trong nó cả  cuộc đời của mình, thế mới đau!

Rất có thể nhiều người cũng sẽ bĩu môi khi đọc đến những dòng này.

Đúng là vào cái thời buổi này nói nhiều viết nhiều cũng khó ai tin.

Vậy thì xin dừng lại ở đây. Không nói nữa thì hát vậy.

Bạn nào thích thì hát theo tôi bài hát  “Mùa Xuân Đầu Tiên” của nhạc sỹ thiên tài Văn Cao nhé. Hát lên cho nó nhẹ lòng, để đón chào 1 Mùa Xuân Mới thực sự, hoặc chỉ đơn giản là để mơ mộng tiếp:

Rồi dặt dìu mùa xuân theo én về
Mùa bình thường mùa vui nay đã về
Mùa xuân mơ ước ấy đang đến đầu tiên
Với khói bay trên sông, gà đang gáy trưa bên sông
Một trưa nắng vui cho bao tâm hồn…

…Từ đây người biết quê người
Từ đây người biết thương người
Từ đây người biết yêu người…

Mùa Valentine 2010

 

Advertisements

16 Responses to Hãy yêu nhau đi…

  1. Đen says:

    Bài này anh viết hay, ở chỗ làm lộ ra cái cốt lõi của vấn đề mà không một lần nhắc đến nó: môi trường. Cái môi trường đã tạo ra tất cả những cái dấm dớ như thế. Khiến người đọc không thể không nghĩ tiếp: Cái gì đã đưa đến môi trường sa đọa như thế nhỉ?

    • hahien says:

      He he, lâu lắm mới thấy Đen vào còm.Cám ơn Đen đã khen. Chúc Đen 1 năm mới hạnh phúc và vạn sự như ý.

  2. Lê Mai says:

    Một tổng kết xã hội học khá thú vị, nghe qua thì hơi “tiêu cực”, song đọckỹ mới thấy tấm lòng, tâm tư của tác giả ưu tư trước thời cuộc.
    Những vấn đề anh nêu không phải nhỏ đâu, trái lại, rất đáng suy nghĩ. Rốt cuộc, bản chất của các hiện tượng đó là gì? Không khó đoán lắm!
    Tạm dừng comment này tại đây để gửi lời chúc tết anh hahien.
    Năm mới, chúc anh và gia đình vạn sự như ý. Và mong chúng ta lại gặp nhau nhiều trên mạng với các vấn đề về đất nước và cuộc sống.

    • hahien says:

      Tác giả bài viết thực sự cảm động khi những người đọc hiểu tấm lòng và thiện ý của mình như anh Lê Mai. Năm mới, xin chúc anh và gia đình hạnh phúc và cũng mong được thường xuyên gặp lại anh

  3. H2O says:

    Đọc entry này thật chậm, thật chậm, ngẫm và nghĩ, cảm và ngộ, đầy chữ Tâm và tràn chữ Tình.

    Xin phép anh cho tôi được sử dụng bài này vào tài liệu đọc thêm cho học trò.

    Năm mới, kính chúc anh An Lành Tươi Khỏe, và có thêm nhiều bài viết hay cho đời.

    Trân trọng

    • hahien says:

      “Lực bất tòng tâm”, nhưng cái Tâm của mình mà được một người như H20 chia sẻ thì quả là 1 điều hạnh phúc. Chúc bạn 1 năm mới sức khỏe, bình an, và có nhiều học trò ngoan và giỏi.

  4. pthao says:

    … rất ưu tư, đầy băn khoăn và nỗi buồn của một tấm lòng dành cho đất nước. Bài viết vừa bao quát vừa chi tiết và cụ thể trước một thực tại rất buồn của dân Việt, nước Việt.
    Vì đâu nên nỗi? Có lẽ ai trong chúng ta cũng nhìn thấy được.
    Thiết nghĩ đây chỉ là một giai đoạn thôi, ‘thế thời phải thế’. Tôi vẫn tin vào bản chất đẹp của dân Việt nói riêng và của cả nhân loại nói chung.
    Dân mình ít có thói quen biểu lộ cảm xúc, nên khi nói ra thì thành ra ‘hơi bị sến’. Thôi thì hát vậy
    ‘hãy yêu nhau đi’ và cả ‘hãy tin nhau đi’ nữa.
    Cảm ơn anh hh. Chúc anh và gia quyến vạn an

    • hahien says:

      Cám ơn pthao rất nhiều đã hát cùng tôi câu hát đầy tính nhân văn của TCS

      Tôi cũng như bạn, vẫn tin vào bản chất tốt đẹp của dân tộc Việt – 1 dân tộc không chỉ có tinh thần quật cường chống ngoại xâm mà còn có một bề dày văn hóa “thương người như thể thương thân” hàng mấy nghìn năm, 1 dân tộc có những nhà văn hóa lớn, các nhà thơ, nhạc sỹ giàu tính nhân văn như Văn Cao, Trịnh Công Sơn…

      Hôm nay, trên VietNamNet cũng có 1 bài rất đáng đọc : “Cần một ngày Hòa giải và Yêu thương” – bạn vào đọc nhé: http://www.tuanvietnam.net/2010-02-12-can-mot-ngay-hoa-giai-va-yeu-thuong

      Năm mới chúc bạn vạn sự như ý.

  5. ng ngoài phố says:

    kính chào bác,
    tôi có ‘gặp’ bác ỡ blog cũa bác Lê Mai, độc những bình luận cũa bác thấy nó thễ hiện súc tích qua bài trên cũa blog nhà bác. lần đầu đến nhà, xin tặng gia chũ (cũng) một bài hát xưa cũa tác giã Bão Thu (với giọng ca truyền cãm cũa nữ ca sĩ Lệ Thu):

    cho tôi được một lần,
    nhìn hoa giăng đầu ngõ,
    một lần cài hoa đõ lên tim,
    một lần dìu em sang nhà mới,
    tình yêu trong tầm với,
    ngọt tiếng nói thơm môi.
    cho tôi được một lần
    nhìn trăng soi trọn tối,
    một lần nhìn mây nước quên trôi,
    một lần chợt thương yêu ngàn lối,
    niềm tin xa về tới,
    ngời sáng trên nương đồi.
    Xin cho tôi được một lần
    nhìn đàn chim trắng bay
    dập dìu qua đó đây,
    ngày đó được nghe súng im hơi,
    đời thôi oán thôi hờn,
    mến thương cùng kiếp người.
    cho tôi được một lần,
    nhìn quê hương ngời sáng,
    một lần nhận nghĩa sống lên ngôi,
    người người cùng chung vui một lối,
    đời thôi không lừa dối,
    vì đã yêu thương rồi.

    Bão Thu.

    kính chào bác.

    • hahien says:

      Ca từ bài hát này rất hay. Lệ Thu hát cũng hay. Cám ơn ng ngoài phố rất nhiều về sự chia sẻ.

  6. domai108 says:

    Cách nhìn của bạn rất thực tế và cách viết cũng đi thẳng vào vấn đề, không một chút che đậy những phẫn uất hay sự bức xúc về hiện thực xã hội đang xẩy ra. Đúng là có lẽ mỗi con người Vn chúng ta cần nhìn lại mình, nhìn lại nhau để mà cư sử. Tôi không phản đối nhưng cũng không đồng tình với cách nghĩ của bạn 100% vì tôi thấy trong XH này vẫn còn rất nhiều điều tốt đẹp và cũng có rất nhiều người muốn duy trì, thực hiện cách sống “người với người sống để yêu nhau”. Từ chữ “Tâm” suy ra chữ “tình”. Ai trên đời mà chẳng có tâm vậy nên mỗi người chúng ta hãy tự thức tỉnh mình, thức tỉnh nhau xem!

    • hahien says:

      Cám ơn domai108 đã góp ý.

      Nếu thực tế xã hội đang diễn ra khiến cho nhiều người không đồng tình với suy nghĩ của tác giả thì tác giả thật sự hạnh phúc. Tác giả chỉ mong là mình đã nghĩ sai. Cũng chỉ mong có vậy.

  7. Pingback: “Chủ nghĩa nhân danh” và sự hoài nghi « Hahien’s Blog

  8. Pingback: Nguyễn Thùy Linh – Cuộc sống ở Việt Nam có bình yên hay không? | Hahien's Blog

  9. Pingback: Chụp cái mũ xuống tai và mắt thì nhắm lại | Hahien's Blog

  10. Pingback: Việt Nam học thói xấu của Trung Quốc: Điều không thể khác | Hahien's Blog

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: