Muốn thành sư thì phải kiêng thịt chó! (*)

Hà Hiển

Khi Quốc hội thảo luận về dự thảo Luật Công chức, nhiều đại biểu đề cập đến nguyên tắc: ” người dân được làm những việc pháp luật không cấm, còn công chức chỉ được làm những việc pháp luật quy định”.

Nguyên tắc này có thể được diễn đạt nôm na là “đã là sư thì phải kiêng thịt chó”, nghĩa là: quan chức và những người sẽ trở thành quan chức không được phép mắc phải một số lỗi mà người dân bình thường có thể mắc phải.

Trở lại câu chuyện của ông Nguyễn Quốc Kỳ có tiền sự “gợi ý và nhận hối lộ” cách đây đã lâu. Dưới áp lực của dư luận, Bộ VHTT & DL đã phải hủy bỏ quyết định cử ông làm quyền Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch. Trước và sau khi có quyết định này, hẳn là vẫn còn không ít ý kiến cho rằng dư luận có lẽ quá khắt khe và không công bằng với ông Kỳ khi mà cái lỗi này của ông xảy ra đã khá lâu, rằng xem xét đánh giá một con người không thể chỉ căn cứ vào một thời điểm trong quá khứ mà phải xem xét cả quá trình phát triển một cách “biện chứng”.

Tính hợp lý của những ý kiến này và sự cảm thông đối với ông Kỳ là có thể hiểu được trong điều kiện thực tế hiện nay, khi mà người ta càng ngày càng có cảm giác rằng việc ăn hối lộ không phải là cá biệt trong hàng ngũ quan chức, rằng chắc chắn còn có nhiều “ông” nhận hối lộ gấp nhiều lần ông Kỳ trong khi đang đương chức, đương quyền ngay ở thời điểm hiện tại chứ không phải như ông Kỳ cách đây gần 20 năm khi còn đang là dân thường, chỉ có khác là những ông này còn che giấu được, không để những hành vi đó bại lộ.

Có thể ông Kỳ còn có “độ trong sạch” cao hơn gấp nhiều lần các vị quan chức còn “chưa bị lộ” ở trên, nhưng đó không thể là lý do thuyết phục cho việc bổ nhiệm ông. Để lựa chọn cán bộ lãnh đạo, người ta phải theo tiêu chí là chọn được người tốt nhất trong số những người tốt đồng thời với việc phát hiện và loại ra khỏi bộ máy những người không đủ phẩm chất chứ không phải chọn ra người ít có vấn đề nhất trong số những người có vấn đề. Tất nhiên, không phải cứ có tiêu chí đúng là sẽ loại bỏ được rủi ro một cách tuyệt đối, nhưng nếu tiêu chí không chuẩn thì rủi ro còn lớn hơn nhiều.

Có thể trong gần 20 năm qua kể từ sau khi mắc lỗi lầm đó, ông Kỳ không mắc thêm một lỗi lầm nào nữa. Nhưng cái không may cho ông là ông đã để bị lộ ra một lỗi lầm, tuy xảy ra đã lâu, nhưng lại là một lỗi “khắc tinh” đối với tham vọng làm quan của bất kỳ người nào. Những ông quan “chưa bị lộ” khác chưa chắc đã đạo đức gì hơn ông Kỳ khi cái mà họ làm được chỉ là biết cách che giấu những điều có thể còn tồi tệ hơn. Nhưng bản thân cái sự che giấu này còn làm cho đạo đức xã hội chưa đi đến đáy của sự suy đồi và vẫn còn có cơ may cứu vãn được, bởi khi người ta vẫn còn muốn che giấu những điều đó tức là người ta vẫn còn liêm sỉ để thấy những điều đó là xấu xa, là bất bình thường. Xã hội sẽ đi về đâu nếu những điều bất bình thường như thế được coi là bình thường để rồi sẽ trở thành một thứ “văn hóa”? Trong một môi trường như thế thì sự xấu hổ sẽ không còn chỗ đứng, và ngày hôm nay người ta có thể sẵn sàng làm những điều trái đạo lý để yên tâm rằng ngày mai sẽ được gột rửa sạch mà không phải trả bất kỳ một cái giá nào.

Để tạm kết luận bài viết này, xin phép được trích vài dòng trên Tuổi Trẻ ngày 21/5/2008 dẫn lời ông Medvedev, Tổng thống mới của nước Nga rằng “ở các nước phát triển, tham nhũng không thể trở thành “văn hóa” không chỉ vì người ta sợ, mà còn vì chỉ một lần bị phát hiện ăn hối lộ, dù rất nhỏ, cũng đủ hủy hoại sự nghiệp… Một công chức phải biết trong những trường hợp như thế, đường công danh của họ coi như khép lại… “

(*) Nội dung chính bài viết đã đăng trên TuầnViệtNam  với tiêu đề:  Chọn người tốt nhất, không phải người ít vấn đề nhất

One Response to Muốn thành sư thì phải kiêng thịt chó! (*)

  1. vietduy says:

    tham nhũng không thể trở thành “văn hóa” không chỉ vì người ta sợ, mà còn vì chỉ một lần bị phát hiện ăn hối lộ, dù rất nhỏ, cũng đủ hủy hoại sự nghiệp
    https://kienthuctuoitre.com/

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: