Tham nhũng – Mặt trái của kinh tế thị trường?

 

Hà Vũ Hiển

(Một phần nội dung đã đăng trên Tuan Viet Nam)

1501thamnhungTheo Thời báo kinh tế Việt Nam (online) ngày 28/9/2007, Tổ chức Minh bạch quốc tế (TI) đã công bố bảng xếp hạng mới về tham nhũng thế giới trong năm 2007 gồm 180 quốc gia và vùng lãnh thổ. Theo bảng xếp hạng, những nước thuộc tốp dẫn đầu về độ “sạch” là Đan Mạch, Phần Lan và New Zealand, tiếp theo là các nước đã có nền kinh tế thị trường phát triển khác như Singapore, Thuỵ Điển, Iceland, Hà Lan, Thuỵ Sỹ, Na Uy… Việt Nam xếp thứ 123 đứng trên Philipines, Indonesia và Lào. Báo không đưa tên các nước thuộc tốp cuối cùng nhưng chắc ai cũng đoán được đó là một số nước kém phát triển ở châu Phi.

Lâu nay, thường có hai kiểu lý luận biện minh cho tình trạng tham nhũng ở nước ta:

1) Tham nhũng thì ở đâu mà chẳng có! (tôi nhớ có nhà lãnh đạo thay vì trả lời câu hỏi của một nhà báo về tình hình tham nhũng trầm trọng ở nước ta, đã hỏi vặn lại phóng viên: Xin bạn cho tôi biết ở nước nào không có tham nhũng?), hoặc:

2) Tham nhũng (cũng như sự xuống cấp về lối sống đạo đức trong xã hội ta hiện nay) là mặt trái của kinh tế thị trường mà chúng ta phải chấp nhận (bù lại, mấy năm qua kinh tế phát triển, GDP tăng, trước không có cái xe đạp mà đi, bây giờ xe máy chạy đầy đường, cuộc sống đang tốt đẹp lên, kêu ca nỗi gì (!)

Khi phải đưa ra lời giải thích về những mặt tiến bộ và dân chủ ở những nước tư bản phát triển và những mặt tiêu cực trong xã hội ta, các cán bộ tuyên huấn của chúng ta thường lý luận rằng đó là do công lao đấu tranh của phe ta (tức là các nước XHCN trước đây cũng như các đảng CS nằm ngay tại các nước đó), chủ nghĩa tư bản mới chịu tự điều chỉnh theo hướng tốt như vậy, còn những cái khiếm khuyết trong xã hội ta hiện nay hoặc là do mặt trái của kinh tế thị trường (cũng là sản phẩm của chủ nghĩa tư bản) hoặc là tàn dư của thời phong kiến đế quốc để lại (*). Như vậy, nếu theo kiểu lý luận “địch- ta” truyền thống thì mặt dở của phe ta đều là do phe địch gây ra, còn mặt tốt của chúng nó thì đều do công lao của chúng ta cả.

Lý luận 1 thì không sai với sự thật là nước nào cũng có tham nhũng cả, dù ít dù nhiều, nhưng vô tình lạc đề (hoặc cố ý lẩn tránh) đối với câu hỏi về mức độ trầm trọng của tham nhũng ở nước ta hiện nay.

Còn lý luận 2 thì rõ ràng không có chỗ đứng vì theo bảng xếp hạng trên thì những nước ít tham nhũng nhất lại nằm trong số những nước có nền kinh tế thị trường hoàn hảo nhất. Còn ý kiến nêu trên của các cán bộ tuyên huấn đúng đến đâu thì xin được không bàn đến trong phạm vi bài viết này.

Thực ra, cội nguồn của tham nhũng không hẳn do bản chất của nền kinh tế quyết định hoàn toàn vì theo bảng xếp hạng trên thì những nước nằm ở cuối bảng xếp hạng cũng là những nước có nền kinh tế thị trường.

Người viết bài này thì đồng ý với quan điểm của ông Nguyễn Trần Bạt trong một bài viết gần đây trên Thời báo kinh tế Sài Gòn rằng tham nhũng là căn bệnh muôn thuở và là thuộc tính tự nhiên của con người (đúng với lý luận nước nào mà chẳng có tham nhũng).

Nhưng điều đáng lưu tâm là nó lại nở rộ (chữ dùng của ông Bạt) tại những quốc gia mà ông Bạt cho là có nền chính trị không chuyên nghiệp.

 

(*) Một số học giả thì lại có hướng quy điều này cho “thói xấu” hay “khuyết tật của dân tộc” hơn là khuyết tật của thể chế.

Advertisements

6 Responses to Tham nhũng – Mặt trái của kinh tế thị trường?

  1. Trần Dương says:

    Anh/Chú để RSS cho blog đi chứ.

    Về bài viết trên, điểm đáng chú ý nhất là “khéo” vì viết vừa đủ chê mà cũng vừa đủ không làm mếch lòng một số người nào đó. Còn luận điểm tranh luận thì đa phần những người có hiểu biết đều đồng ý ở cùng một câu trả lời rồi. 😀

  2. Seoul says:

    Bắc Hàn hay Nam Hàn thì đều là dân tộc Triều Tiên, thế mà kinh tế Nam Hàn được xếp thứ 10 trên thế giới, vậy chuyện tham nhũng và chuyện phát triển kinh tế đâu phải do tính cách dân tộc nhỉ, hehe…

  3. Pingback: Văn hóa đổ thừa? « Hahien’s Blog

  4. Pingback: Việt Nam sẽ đi về đâu với kinh tế Trọng Thương, tư bản nhà nước và xã hội thị trường | Hahien's Blog

  5. Nguyễn Hữu Chính says:

    Giảm 30% biên chế,giảm họp,giảm thủ tục hành chính.Tăng lương,lấy hiệu quả công việc làm trọng.Giao việc và đáng giá hiệu quả mức độ hoàn thành công việc của CBCC. Thi tuyển công chức minh bạch. Ai bị ý kiến của nhân dân về sách nhiễu vòi vĩnh và kg hoàn thành tiến độ công việc thì cho nghỉ ngay. Làm được vậy thì vía ai giám tham nhũng nữa chứ.

  6. Pingback: Bao giờ QH hết bận? | Hahien's Blog

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: