“Văn hóa phong bì” – Phong tục hay hủ tục?

Nhân việc nhiều bệnh viện đang phát động phong trào “nói không với phong bì”, lại nhớ cách đây mấy năm, Bộ trưởng Y tế thời bấy giờ là ông Nguyễn Quốc Triệu cho rằng ngoài  khía cạnh tiêu cực  cần “phải quyết liệt lên án” thì “văn hóa phong bì” cũng là một “phong tục tập quán văn hoá đẹp” của dân tộc!

Xin được đăng lại ở đây một bài viết hồi đó của chủ blog tôi liên quan đến ý kiến này của ông Triệu. Bài viết đã cũ nhưng chủ đề mà nó đề cập vẫn còn nguyên tính thời sự cho đến ngày hôm nay và không biết đến bao giờ thì dân ta mới thôi không nói đến nữa:

Điểm sử thấp có phải là “thảm họa”?

Bài viết sau đây là để hoàn thiện cho entry trước với tiêu đề Điểm sử thấp chưa phải là “thảm họa”!  với cách hành văn thay đổi chút ít để phù hợp với hình thức của một bài báo. Bài viết này đã đăng trên BBC ngày 8/8/2011. Nếu quý bạn đọc nào có nhã ý đăng lại, xin dẫn nguồn theo đường link của BBC như sau: 

http://www.bbc.co.uk/vietnamese/forum/2011/08/110808_history_students_comments.shtml

HH

Hãy yêu nhau đi… (*)

Hãy yêu nhau đi khi rừng thay lá
Hãy yêu nhau đi giòng nước đã trôi xa
Nước trôi qua tim rong đầy trí nhớ
Ngày mãi mong chờ ngày sẽ thiên thu…

…Hãy yêu nhau đi quên ngày u tối
Dù vẫn biết mai đây xa lìa thế giới
Mặt đất đã cho ta những ngày vui tới
Hãy nhìn vào mặt người lần cuối trong đời…

(TCS – 1970)

Những ngày này, khi nghe lại những ca từ trên từ bài hát “Hãy yêu nhau đi” của nhạc sỹ Trịnh Công Sơn, trong tôi lại ngập tràn 1 cảm giác khó tả, thấy sao mà thương mình, thương người, thương đất nước mình đến thế…Không biết có phải vì tôi “hơi bị sến” hay là người quá mơ mộng?

Mục tiêu xây dựng nền văn hóa mới đã bị coi nhẹ?

Nội dung chính bài viết sau đây đã đăng trên VietNamNet cách đây khá lâu. Nhưng tác giả tự nhận thấy chủ đề này vẫn còn mang tính thời sự và được bàn luận sôi nổi tại nhiều diễn đàn nên xin đăng lại ở đây để các bạn tham khảo.

Tuy nhiên tác giả sẽ rất hạnh phúc nếu nhận được những phản biện xác đáng và có tính thuyết phục chứng minh những điều tác giả nói trong bài viết này đến bây giờ đã không còn đúng nữa.

Luận bàn như thế là nhẫn tâm! (*)

(Bài đã đăng trên Tuần Viet Nam)

Cách đây mấy năm có 1 thanh niên Hàn Quốc tên là Kim Sun-il bị bọn khủng bố ở Iraq bắt cóc rồi giết hại bằng cách chặt đầu. Trong khi cả thế giới, trong đó có giới báo chí ngoài nước bày tỏ sự căm phẫn trước tội ác của bọn khủng bố và xót thương người thanh niên vô tội thì  một trang báo mạng nổi tiếng ở Việt Nam lại mở một diễn đàn mà ở đó người ta đặt lên bàn cân để so sánh cái chết của nạn nhân người Hàn nọ với cái chết của những người Iraq vì bom đạn gây ra. Trong cái diễn đàn ấy, trong khi đa số những người tham gia đang cố gắng chứng tỏ họ có thừa những hiểu biết uyên bác về chính trị, về thời cuộc, về thế giới, thì tôi cũng thấy ở họ một lỗ hổng khổng lồ về văn hóa,  một sự vô cảm đến lạnh lùng khi không có lấy một dòng bày tỏ nỗi xót thương đối với người bị giết hại hay thông cảm với gia đình nạn nhân . Thay vào đó là những lý luận rất “sắc bén”, rất “chính trị” cho rằng cái chết của người thanh niên Hàn Quốc này làm sao so sánh được với những cái chết của những người Iraq,  rằng chết vì bị cắt cổ cũng chưa là gì  so với những cái chết vì bom đạn…

Đặng Tiểu Bình và truyền thông Việt Nam

(Bài đã đăng trên BBC)
Nói đến cuộc xâm lược tháng 2/1979 của Trung Quốc vào các tỉnh biên giới phía bắc của Việt Nam, chúng ta không thể không nhắc đến tên một nhân vật nổi tiếng với vai trò chủ chốt, đó là ông Đặng Tiểu Bình.

Báo chí Việt Nam thời kỳ đó miêu tả Đặng như là một kẻ “phản bội chủ nghĩa xã hội”, là tên “phản động quốc tế đầu sỏ” bợ đỡ “đế quốc Mỹ” và phương Tây, là kẻ đưa Trung Quốc “đi theo con đường tư bản chủ nghĩa” với thuyết “mèo trắng mèo đen” nổi tiếng thực dụng mà truyền thông VN khi ấy lên án là “cực kỳ phản động”.

Tôi không dám chắc những lời lên án chứa đầy những thuật ngữ chính trị ấy tác động đến người Việt Nam như thế nào vào cái thời ấy, nhưng tôi dám chắc là tất cả những người có hiểu biết và lương tri đã sống qua cái thời kỳ đó đều coi Đặng Tiểu Bình là kẻ tội phạm chiến tranh đã gây ra tội ác khủng khiếp đối với nhân dân Việt Nam bằng cuộc chiến tranh xâm lược tàn bạo do chính ông phát động.

Cuộc chiến đã lùi xa 30 năm. Hai nước Việt – Trung đã bình thường hóa quan hệ. Cho dù vẫn còn những nhân tố bất ổn tiềm tàng tác động đến quan hệ 2 nước nhưng có thể thấy cả 2 bên đã có những cố gắng không khơi lại những kỷ niệm chẳng mấy tốt đẹp về cuộc chiến tranh biên giới thời kỳ đó.

Làm thế nào để được lên báo? (*)

Trừ các nhà hoạt động tình báo thầm lặng, con người ta từ bé đến lớn đều có nhu cầu bản năng là được “PR”, được mọi người biết đến tên tuổi, đã có tiếng rồi thì thì lại thích được nổi tiếng hơn, âu cũng là chuyện hết sức chính đáng. Một đất nước có nhiều người nổi tiếng theo nghĩa tốt thì đất nước ấy cũng được thơm lây, miễn là đừng “đánh bóng” quá mức bình thường và không chỉ có ta khen ta mà làm sao để người ngoài người ta cũng biết đến.

“Ma Chiến Hữu” và sự xâm lăng về văn hóa

(Bài đã đăng trên BBC)

“Ma Chiến Hữu” chỉ là một hiện tượng riêng lẻ trong tình trạng xuất bản và lưu hành tràn lan và vô nguyên tắc các ấn phẩm TQ trong thời gian qua.

Trao đổi văn hóa tương xứng 2 chiều sẽ làm tăng sự hiểu biết giữa các dân tộc. Nhưng sự thâm nhập văn hóa 1 chiều, cho dù không có yếu tố chính trị hay độc hại, cũng vẫn là sự xâm lăng văn hóa. Ta có thể nhận thấy, không chỉ riêng tác phẩm này của Mạc Ngôn, việc xuất bản và truyền bá các ấn phẩm, phim ảnh TQ tràn lan trong nhiều năm trở lại đây về các vấn đề lịch sử, văn hóa , trong khi thiếu vắng những tác phẩm và phim ảnh Việt Nam về những vấn đề tương tự đã dẫn đến người ta thuộc sử Tàu hơn sử Việt, dần dần sẽ làm cho người VN, nhất là thế hệ trẻ, nhìn nhận các vấn đề theo quan điểm của người Trung Quốc.

Từ Ngày Thiếu nhi, nghĩ về Ngày-Bình-Yên (*)

Ngày 1 tháng 6 sắp đến rồi. Trẻ em của chúng ta sẽ nhận được những món quà gì từ người lớn?

Chắc chắn là sẽ có những buổi họp mặt giữa các cháu thiếu nhi ở nơi này nơi khác với các cơ quan đoàn thể để các cô, các chú, các bác, các anh, các chị… chúc tụng, tặng quà hay ôm hôn thắm thiết. Chắc chắn chúng ta sẽ được nhìn thấy những cảnh đó trên ti vi.

Muốn thành sư thì phải kiêng thịt chó! (*)

Khi Quốc hội thảo luận về dự thảo Luật Công chức, nhiều đại biểu đề cập đến nguyên tắc: ” người dân được làm những việc pháp luật không cấm, còn công chức chỉ được làm những việc pháp luật quy định”.

Nguyên tắc này có thể được diễn đạt nôm na là “đã là sư thì phải kiêng thịt chó”, nghĩa là: quan chức và những người sẽ trở thành quan chức không được phép mắc phải một số lỗi mà người dân bình thường có thể mắc phải.